Shkup, 3 shkurt – Pika kufitare Llojan–Miratoc rikthehet sërish në diskursin publik, sa herë që tensioni mes nevojës së qytetarëve dhe justifikimeve institucionale bëhet i padurueshëm. Deklarata e kryetares së Preshevës, Ardita Sinani, se përgjegjësia për mos-hapjen nuk qëndron te Maqedonia e Veriut, por te institucionet e Serbisë, nuk është thjesht reagim politik është sinjal i një ngërçi të vjetër që po zgjatet përtej çdo logjike administrative. E në fund të kësaj ata që humbin e dëmtohen janë qytetarët, nga kush? Nga ata që shtiren se janë në shërbim të qytetarëve, shkruan Zhurnal.
Një padrejtësi dekadëshe që po dëmton dhe pengon lëvizjen e qytetarëve –
Mos hapja e kufirit mes Llojanit dhe Miratocës qartë kuptohet se kemi të bëjmë me një padrejtësi dekadëshe që po dëmton vetëm qytetarët, e që faji herë hidhet andej kufirit e herë këndej.
Sipas, kryetares së Presheves, Ardita Sinanit, arsyetimi i MPB-së së Serbisë se vendkalimi nuk mund të hapet sepse kalon nëpër vendbanim është “absurd”, duke përmendur raste të tjera kufitare ku kalimi ndodh po ashtu përmes zonave të banuara. Ky krahasim e zhvendos debatin nga çështja teknike në një tjetër dimension a kemi të bëjmë me pengesa reale infrastrukturore apo me mungesë vullneti politik?
Në rajon ekzistojnë dhjetëra shembuj të pikave kufitare pranë apo brenda vendbanimeve. Nëse ky standard do të zbatohej në mënyrë rigoroze, shumë prej tyre nuk do të funksiononin. Prandaj argumenti duket selektiv dhe selektiviteti në çështje kufijsh rrallë herë është rastësi.
Një premtim që e ka kaluar dhe shkelur çdo premtim e afat normal –
Hapja e Llojan–Miratoc është premtuar prej më shumë se dy dekadash. Kur një projekt infrastrukturor mbetet në status “në diskutim” për 20 vjet, ai nuk është më çështje teknike por simbol i dështimit institucional.
Kjo pikë kufitare nuk është thjesht rrugëkalim është lidhje ekonomike për bizneset lokale, është lehtësim jetësor për familjet e ndara nga kufiri, është kanal i natyrshëm i lëvizjes për një zonë që historikisht ka funksionuar si hapësirë e përbashkët. Mbyllja e saj e zgjatur prodhon kosto të përditshme kohë, para, izolim dhe ndjenjë diskriminimi të pakuptimtë.
Ballkani ka një histori të gjatë të përdorimit të kufijve jo vetëm si vijë gjeografike, por si mjet politik. Hapja apo mbyllja e një pike kufitare shpesh reflekton më shumë marrëdhëniet ndërqeveritare sesa nevojat e qytetarëve.
Nëse Maqedonia e Veriut shprehet e gatshme dhe pengesa mbetet pala tjetër, atëherë kemi një situatë ku kufiri shndërrohet në mesazh politik, jo në infrastrukturë shërbimi. Kjo bie ndesh edhe me frymën e integrimit rajonal dhe me retorikën për bashkëpunim, lëvizje të lirë dhe zhvillim të përbashkët.
Çmimin e kësaj neglizhence e paguajnë banorët e dyja zonave –
Çmimin e paguajnë qytetarët e Luginës së Preshevës dhe banorët e fshatit Llojan si dhe zonave përreth. Për ta, kjo nuk është temë televizive është realitet i përditshëm kilometra shtesë, procedura të panevojshme, barriera artificiale në një hapësirë që natyrshëm është e lidhur.
Kujtojmë që, një pikë kufitare nuk është luks diplomatik por është shërbim publik. Dhe kur një shërbim i tillë shtyhet për dy dekada, problemi nuk është më te gjeografia por te prioritetet e shteteve, që aspak nuk e kanë brengë nevojën reale të qytetarëve. Mbetet të shihet, nëse premtim do të vjetrohet bashkë me kalimin e viteve të shteteve që synojnë liri, demokraci, dhe veprim në “shërbim të qytetarëve”. /Zhurnal.mk
