Shkup, 13 nëntor, Zhurnal.mk – Rritje prej mbi 70 për qind e ngjarjeve të raportuara që lidhen me dhunën në familje është regjistruar në dhjetë muajt e parë të këtij viti, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Në MPB këtë vit janë raportuar 1.897 ngjarje, prej të cilave 95 për qind kanë të bëjnë me lëndime trupore gjatë ushtrimit të dhunës në familje dhe rrezikimin e sigurisë.
Në një konferencë informuese me ministrin e Punëve të Brendshme, Pançe Toshkovski, sot nga MPB-ja theksuan gjithashtu një rritje prej 50 për qind të numrit të kallëzimeve penale të paraqitura. Gjatë periudhës dhjetëmujore të analizuar janë paraqitur 1.450 kallëzime penale për 1.489 vepra penale.
Rritja më e madhe është shënuar te kallëzimet për lëndime trupore që ndiqen sipas detyrës zyrtare, gjë që, sipas MPB-së, i atribuohet rritjes së vetëdijes dhe besimit te policia për raportimin e këtyre veprave penale nga ana e viktimave.
Nga Ministria theksuan se, për të arritur efekt maksimal, është e domosdoshme që dhuna në familje të bëhet temë shoqërore dhe të ketë një qasje të përbashkët të institucioneve, mediave dhe qytetarëve. Si shembull përmendin projektin „Qyteti i Sigurt“, i cili, sipas tyre, ka dhënë rezultate falë ndryshimit të teknologjisë, masave ligjore dhe fokusit të shtuar ndaj problemit.
– Ky është një sukses shoqëror. Kemi përmirësim sepse siguria në komunikacion u bë temë shoqërore dhe u rrit vetëdija për të – u theksua në konferencën informuese.
Ministri Toshkovski deklaroi se në periudhën e ardhshme është e nevojshme që e gjithë shoqëria të përqendrohet maksimalisht te dhuna në familje si një e keqe shoqërore.
– Jam i bindur se nëse të gjithë përqendrohemi te kjo e keqe, numri i rasteve të paraportuara do të bjerë, ndërsa numri i rasteve të raportuara do të rritet – tha Toshkovski.
Në konferencën informuese u bë e ditur gjithashtu se Projektligji për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Dhuna në Familje, për përgatitjen dhe përmirësimin e të cilit është punuar për shtatë muaj, është harmonizuar në grupin e punës dhe u është dorëzuar deputetëve.
Me zgjidhjen ligjore parashihet që punonjësit e policisë në terren të marrin autorizime për vlerësimin e rrezikut, me qëllim të ndërhyrjes më të shpejtë dhe mbrojtjes së viktimave. Parashihet gjithashtu edhe përdorimi i byzylykëve elektronikë.
Një nga risitë është mundësia që një punonjës policie, në vendngjarje, të japë urdhër verbal për largimin e autorit të mundshëm nga banesa për 48 orë, pavarësisht nëse ai është pronar i pronës.
Nga MPB-ja sqarojnë se thelbi i ndryshimeve ligjore nuk është se dhuna në familje do të zhduket, por mënyra se si do të reagojnë institucionet dhe si do t’i mbrojnë viktimat.
– Ose do të kemi një përgjigje të përbashkët shoqërore ndaj kësaj të keqeje dhe do të kemi përmirësim – MPB-ja e vetme nuk mund të bëjë asgjë, ose të gjithë do të përfshihemi aktivisht dhe do të kemi ndryshim – u theksua në konferencën informuese.
Sipas të dhënave të prezantuara, në dhjetë muajt e parë të vitit ka një rritje prej 160 për qind të kallëzimeve me procedurë të përshpejtuar. Masa e paraburgimit është caktuar për 163 autorë, që paraqet rritje prej 270 për qind.
Masa të kujdesit dhe masa urgjente për largimin e autorit dhe ndalimin e veprimeve të tij janë shqiptuar ndaj 167 autorëve.
Gjatë periudhës së analizuar janë regjistruar 182 kundërvajtje me 221 autorë të raportuar. Pjesa më e madhe, përkatësisht 55 për qind, janë në territorin e SPB-së Shkup – 101 raste, pasuar nga Kumanova me 48 dhe Shtipi me 17 raste.
Janë regjistruar gjithashtu 4.466 ankesa nga 4.579 viktima.
Analiza e të dhënave për pesë vitet e fundit tregon një trend të rritjes së veprave penale që lidhen me dhunën në familje. Gjatë kësaj periudhe, mbi 91 për qind e autorëve janë burra.
Nga gjithsej 5.699 autorë, pothuajse 300 janë gra. Nga 5.890 viktima, 4.658 janë gra.
Mesatarisht, gjatë pesë viteve të fundit, çdo vit kanë qenë rreth 100 fëmijë deri në moshën 17-vjeçare viktima të dhunës në familje.
Gratë më së shpeshti janë sulmuar dhe lënduar në cilësinë e bashkëshorteve, pastaj si partnere në bashkësi jashtëmartesore dhe si nëna. Sipas rajoneve, pothuajse 20 për qind e rasteve janë regjistruar në territorin e SPB-së Shkup, ndërsa në sektorët e tjerë të punëve të brendshme pjesëmarrja është afërsisht 12 për qind.
Nga MPB-ja theksojnë se autorët më së shpeshti përdorin forcë fizike dhe kërcënime, ndërsa një pjesë shumë e vogël përdorin armë të ftohta ose armë zjarri. Sa u përket shkaqeve, te pjesa më e madhe e autorëve përmendet çrregullimi mendor, një pjesë më e vogël janë nën ndikimin e alkoolit, ndërsa një numër shumë i vogël janë nën ndikimin e lëndëve narkotike.
Në periudhën nga viti 2021 deri në vitin 2026 janë regjistruar gjithsej 23.642 ankesa për dhunë në familje.
