Shkup, 30 qershor Zhurnal.mk – Ish-kryetari i Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), Aleksandar Novakovski, ka kritikuar ashpër mënyrën se si po menaxhohen ndryshimet në legjislacionin zgjedhor në Maqedoninë e Veriut, duke vlerësuar se rekomandimet ndërkombëtare prej vitesh mbeten të pazbatuara.
Në emisionin “Top Tema”, Novakovski tha se shteti prej një kohe të gjatë “po luan” me Kodin Zgjedhor, ndërsa rekomandimet e OSBE/ODIHR-it vazhdojnë të përsëriten në çdo cikël zgjedhor që nga viti 2008.
“Ato rekomandime përsëriten në të gjitha proceset zgjedhore nga viti 2008 e deri më sot. Me çdo cikël zgjedhor ato konfirmohen ose plotësohen dhe janë përmbledhur në një dokument të vetëm”, deklaroi Novakovski.
Ai kujtoi se, megjithëse ishte paralajmëruar miratimi i një Kodi të ri Zgjedhor pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2024, kjo nuk ndodhi, gjë që sipas tij tregon mungesë vullneti për zbatimin e rekomandimeve.
Sipas Novakovskit, një nga problemet kryesore është mungesa e transparencës në negociatat mes partive politike, të cilat zhvillohen nën organizimin e Ministrisë së Drejtësisë, por pa informim të mjaftueshëm për opinionin publik.
“Askush nuk është në dijeni të negociatave. Publiku informohet vetëm përmes njoftimeve administrative të Ministrisë së Drejtësisë, ndërsa detajet mësohen vetëm kur partitë nisin të përplasen mes tyre”, tha ai.
Novakovski theksoi se duhet bërë dallimi mes rekomandimeve teknike të OSBE/ODIHR-it dhe vendimeve politike, siç janë modeli zgjedhor, listat e hapura ose të mbyllura, një njësi zgjedhore apo pragjet zgjedhore.
“Ky Kod Zgjedhor duhet të hidhet poshtë dhe të hartohet një i ri. OSBE/ODIHR nuk ndërhyn në çështje politike si modeli zgjedhor apo listat e hapura. Këto janë vendime që duhet t’i marrin partitë politike”, u shpreh ai.
Ish-kryetari i KSHZ-së foli edhe për punën e grupit të punës për ndryshimet në Kodin Zgjedhor në vitin 2023, të cilin e kishte drejtuar. Sipas tij, grupi e përfundoi punën me shpejtësi, por më pas hasi në pengesa politike.
“Kur partitë panë se nuk do të hapej çështja e modelit zgjedhor dhe listave të hapura, sepse nuk kishim mandat për këtë, filluan obstruksionet”, tha Novakovski.
Ai shtoi se, edhe pse VMRO-DPMNE nuk mori pjesë zyrtarisht në grupin e punës, ekspertë të afërt me partinë ishin të përfshirë në mënyrë indirekte përmes KSHZ-së.
Novakovski kritikoi edhe Ministrinë e re të Drejtësisë, duke thënë se po sillet sikur grupi i mëparshëm i punës të mos kishte ekzistuar, megjithëse në të kishin marrë pjesë përfaqësues të të gjitha institucioneve relevante.
“Me ardhjen e pushtetit të ri, i gjithë kontributi i institucioneve u hodh poshtë. Tani po kopjohen vetëm disa pjesë të punës së grupit, ndërsa shmangen çështjet thelbësore”, deklaroi ai.
Ai u shpreh gjithashtu skeptik ndaj idesë për votimin elektronik përmes internetit, duke vlerësuar se vendi nuk është i përgatitur për një sistem të tillë.
“Deri edhe Gjermania hoqi dorë nga makinat e votimit pas ankesave në zgjedhjet e vitit 2005. Ndërsa ne po flasim për votim elektronik përmes internetit. Kush e ka përgatitur kornizën ligjore për këtë?”, pyeti Novakovski.
Sipas tij, dispozitat aktuale ligjore janë tepër sipërfaqësore dhe ia transferojnë përgjegjësinë KSHZ-së, një institucion që, siç tha ai, ende përballet me vështirësi edhe në numërimin në kohë të rezultateve zgjedhore.
