Shkup, 4 shtator Zhurnal.mk – Për dikë është edhe një tentativë, ndërsa për ta është edhe një shpresë. Çiftet që përballen me infertilitetin tani kanë të drejtë deri në gjashtë tentativa falas për fekondim të asistuar biomjekësor (BPO), në vend të tre tentativave sa ishin më parë.
Sa e rëndësishme është kjo ndryshonje tregojnë edhe shifrat. Nga gjithsej 1.883 kërkesa të paraqitura brenda një viti, 237 ishin për tentativën e katërt, të pestë dhe të gjashtë. Më së shumti kërkesa kishte për tentativën e katërt. Por ka edhe çifte që nuk janë dorëzuar as pas tentativës së pestë. Disa kanë arritur edhe te tentativa e gjashtë.
Gjashtë mundësi për një dëshirë që për ta nuk ka çmim – të bëhen prindër.
“Këto shifra tregojnë gjithashtu se ky problem ka vërtet nevojë për mbështetje të madhe sistematike në vendin tonë. Sipas OBSH-së, një në gjashtë persona përballet me infertilitet. Megjithatë, në vendin tonë, i cili është shumë më i vogël dhe përballet me sfida serioze demografike dhe rënie të natalitetit, e kuptojmë shumë mirë se ky problem nuk duhet të trajtohet vetëm si problem i grave dhe çifteve, por kërkon vërtet mbështetje dhe angazhim të vazhdueshëm institucional për të drejtat dhe kushtet e atyre që përballen me sfida riprodhuese”, thotë Despina Petrovska nga shoqata “Deri te bebja përmes rrugës së IVF-së”.
Infertiliteti nuk është vetëm një betejë personale. Ai është edhe një sfidë shoqërore. Dhe rruga drejt IVF-së nuk përfundon me marrjen e vauçerit. Përkundrazi. Pasojnë procedurat, terapitë, pritja dhe pasiguria, por edhe barra financiare dhe psikologjike, shton Petrovska.
“Sfidat janë, ndoshta të them, më së paku në lidhje me terminet, por janë të ndryshme. Lufta psikologjike është gjithashtu një pengesë e madhe me të cilën përballen gjatë gjithë procedurave që duhet t’i kalojnë para IVF-së, para procedurës për marrjen e vauçerit dhe pas marrjes së vauçerit.”
Gjatë vitit 2025, për procedurat e BPO-së në tetë institucione shëndetësore janë realizuar mbi 97,3 milionë denarë, ndërsa me rritjen e numrit të tentativave nga tre në gjashtë, familjeve u ofrohen më shumë mundësi dhe ulet barra financiare, thonë nga Fondi i Sigurimit Shëndetësor.
Procedura është thjeshtuar më tej me futjen e dërgimit elektronik të njoftimit për miratimin e të drejtës për BPO. Afati për paraqitjen e ankesës është zgjatur nga 8 në 15 ditë, ndërsa personi i siguruar i realizon shërbimet shëndetësore për BPO në bazë të njoftimit nga Fondi, pa pasur nevojë për udhëzim shtesë nga mjeku i zgjedhur – gjinekologu i kujdesit shëndetësor parësor.
Por, ndërsa disa luftojnë për një mundësi për të pasur një fëmijë, vendi përballet me një betejë krejtësisht të kundërt – si të ketë më shumë fëmijë.
Rreth 3.000 nxënës të klasës së parë më pak se vitin e kaluar dhe dhjetëra shkolla me banka bosh. Në kushtet e një krize serioze demografike dhe emigrimit masiv, ministrja e Arsimit, Vesna Janevska, u bëri thirrje gjashtëvjeçarëve të kërkojnë nga prindërit një vëlla ose motër.
Në vend të masave konkrete për të rinjtë dhe familjet, mësimi për demografinë iu drejtua atyre që sapo kanë nisur të mësojnë abetaren e parë.
Të dhënat e Entit Shtetëror të Statistikës tregojnë se numri i fëmijëve të lindur gjallë bie nga viti në vit. Brenda katër vitesh janë regjistruar rreth 2.300 lindje më pak – nga pak më shumë se 18 mijë fëmijë të lindur në vitin 2022, në pothuajse 16 mijë të porsalindur në vitin 2025.
