Rijad, 14 tetor Zhurnal.mk – Përvoja shumëvjeçare në luftë, mbështetja iraniane, sulmet me dronë dhe raketa nga drejtime të ndryshme, si dhe vështirësitë në furnizimin me municione, po i krijojnë probleme mbrojtjes ajrore të Arabisë Saudite.
Houthit po tregojnë se janë në gjendje të godasin objektiva në Arabinë Saudite, pavarësisht arsenalit të gjerë mbrojtës që Riadi ka ndërtuar me ndihmën e Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tjerë. Efektiviteti i sulmeve lidhet me disa faktorë, nga përvoja luftarake e grupit jemenas te kufizimet gjeografike dhe dobësitë në koordinimin e sistemeve të mbrojtjes.
Përvoja luftarake dhe mbështetja nga Irani
Pas vitesh konflikti, Houthit kanë fituar përvojë në përdorimin e dronëve dhe raketave, duke përshtatur taktikat dhe duke përmirësuar aftësitë e tyre. Edhe në të kaluarën, ata kanë arritur të depërtojnë në mbrojtjen saudite, pavarësisht ndihmës ushtarake amerikane për Riadin.
Mbështetja e Iranit konsiderohet një faktor kyç në zhvillimin e arsenalit të tyre. Sipas raportimeve të përmendura nga The Wall Street Journal, Houthit mund të kenë marrë edhe komponentë nga Kina për prodhimin në vend të raketave Kheibar Shekan, të projektimit iranian, me rreze veprimi që raportohet të jetë rreth 1.900 kilometra.
Kjo do të tregonte zgjerimin e kapaciteteve teknike të grupit dhe rëndësinë e rrjeteve të furnizimit për zhvillimin e armëve.
Territori i gjerë, sfidë për mbrojtjen saudite
Një tjetër vështirësi për Riadin është madhësia e territorit që duhet të mbrojë. Aeroportet, instalimet e naftës, rafineritë, depot e karburantit dhe bazat ushtarake janë objektiva të shpërndara në zona të gjera.
Sipas ekspertit Nawaf Obaidi, të lidhur me King’s College London, kjo shtrirje e bën të vështirë përqendrimin e sistemeve mbrojtëse në të gjitha pikat strategjike.
Për më tepër, kërcënimet nuk vijnë vetëm nga kufiri jugor me Jemenin. Edhe drejtimi verior, përfshirë zonën e Irakut jugor, mund të përbëjë burim rreziku. Kjo e detyron ushtrinë saudite të mbajë nën vëzhgim kufijtë tokësorë dhe hapësirat detare, veçanërisht Detin e Kuq.
Sulme me valë dhe armë të ndryshme
Taktika e Houthive mbështetet në përdorimin e njëkohshëm ose të koordinuar të mjeteve të ndryshme: dronëve kamikazë Samad, raketave kruiz dhe raketave balistike. Ndryshimet në shpejtësi, lartësi dhe trajektore e vështirësojnë zbulimin dhe interceptimin e tyre.
Edhe kur një raketë ose dron shkatërrohet në ajër, mbetjet mund të shkaktojnë dëme, veçanërisht në zona civile ose pranë infrastrukturës energjetike. Në disa instalime janë vendosur struktura mbrojtëse rreth depozitave dhe cisternave, por këto masa nuk ofrojnë mbrojtje të plotë.
Përvoja nga konfliktet në Izrael, Ukrainë dhe Rusi tregon se as sistemet e avancuara kundërajrore nuk mund të garantojnë paprekshmëri absolute përballë sulmeve masive.
Arsenali është i gjerë, por zbatimi mbetet problem
Arabia Saudite ka investuar shumë në mbrojtjen ajrore, duke blerë sisteme amerikane THAAD dhe Patriot, sisteme Hawk dhe Crotale, si dhe pajisje të tjera për interceptimin e kërcënimeve në lartësi të ndryshme. Këtyre u shtohen avionët luftarakë dhe rrjetet e radarëve tokësorë e ajrorë.
Në përpjekjet për forcimin e mbrojtjes kanë kontribuar edhe partnerë të huaj, përfshirë personel dhe pajisje nga vende evropiane, Turqia, Pakistani dhe Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, zotërimi i armëve moderne nuk garanton sukses nëse mungojnë trajnimi, koordinimi dhe një sistem efektiv komandimi e kontrolli. Sipas kritikave të raportuara nga Financial Times, përgatitja e forcave saudite mbetet një pikë e diskutueshme.
Një tjetër problem është aftësia për të zbuluar kërcënimet në kohë, për të shkëmbyer informacionin mes sistemeve dhe për të reaguar përpara se raketat ose dronët të arrijnë objektivat.
Mungesa e municioneve, një rrezik në rritje
Një nga shqetësimet më të mëdha është pakësimi i rezervave të raketave interceptuese. Përdorimi i shpeshtë i tyre dhe krizat e shumta rajonale kanë rritur presionin mbi furnizimet.
Shtetet e Bashkuara, si një nga furnizuesit kryesorë të Riadit, duhet të balancojnë nevojat e aleatëve me rezervat e veta strategjike dhe kërkesat e fronteve të tjera. Për më tepër, prodhimi i municioneve kërkon kohë dhe nuk mund të rritet menjëherë sipas kërkesës.
Në këtë situatë, Arabia Saudite përballet me një sfidë që nuk lidhet vetëm me teknologjinë, por edhe me qëndrueshmërinë e mbrojtjes në një konflikt të zgjatur.
E ardhmja e përballjes do të varet nga aftësia e Riadit për të përmirësuar koordinimin, për të mbrojtur infrastrukturën kritike dhe për të siguruar furnizime të qëndrueshme me municione, ndërsa Houthit vazhdojnë të shfrytëzojnë përvojën e tyre dhe mbështetjen e jashtme.
