Shkup, 8 gusht Zhurnal.mk – Rreth 46 milionë denarë, ose afërsisht 750 mijë euro, kanë paguar autoritetet e qytetit gjatë vitit të kaluar si dëmshpërblim për qytetarët e kafshuar nga qentë endacakë.
Vetëm deri më 24 qershor të këtij viti, Ndërmarrja Publike “Laika”, e cila ka kapacitet për 140 qen, ka pranuar 710 denoncime nga qytetarët për kapjen e qenve endacakë.
Stacionari, megjithëse ka kapacitet për 140 qen, aktualisht strehon rreth 180 qen, falë bokseve të jashtme të siguruara shtesë për mbajtjen e qenve në grupe.
Pavarësisht pagesave në miliona dhe përpjekjeve të NP “Laika”, qytetarët vazhdojnë të ankohen për grupe qensh endacakë në disa lagje të Shkupit.
Si funksionon procedura e “Lajkës”?
Sipas procedurës së NP “Laika”, qytetarët që vërejnë një qen endacak ose agresiv duhet të paraqesin denoncim përmes faqes së internetit të ndërmarrjes, ku është në dispozicion një mjet i veçantë për raportimin e rasteve.
Pas kapjes, qentë dërgohen në stacionar, ku u nënshtrohen trajtimeve veterinare, përkatësisht sterilizimit, vaksinimit kundër tërbimit, mikroçipimit dhe shënjimit me etiketë në vesh.
Pas përfundimit të trajtimit dhe vlerësimit të sjelljes, qentë zakonisht rikthehen në lokacionin ku janë kapur.
Përjashtim bëjnë rastet kur është raportuar kafshim dhe ky rast është i dokumentuar me dokumentacion mjekësor. Në këto situata, qeni pas kapjes nuk rikthehet në të njëjtin lokacion.
“Problemi lidhet edhe me pronarët e papërgjegjshëm”
Nga NP “Lajka” thonë se numri i madh i qenve endacakë lidhet edhe me pronësinë e papërgjegjshme dhe shumimin e pakontrolluar të qenve shtëpiakë.
“Qyteti i Shkupit, ashtu si çdo komunë në shtet, ka obligim të monitorojë popullatën e qenve endacakë. Monitorimi i fundit është realizuar në vitin 2023, ndërsa aktualisht po realizohet një monitorim i ri, me metodologji të zhvilluar nga ICAM, e cila është pjesë e WOAH”, thonë nga ndërmarrja.
Sipas të dhënave nga monitorimi i vitit 2023, në territorin e Qytetit të Shkupit qarkullojnë rreth 4.000 qen endacakë, prej të cilëve rreth 48 për qind janë të sterilizuar.
Në të njëjtën kohë, rreth 18 për qind e qenve të gjetur në rrugë kanë qenë qen me pronarë, por të lënë pa mbikëqyrje.
Për krahasim, në Shkup janë të regjistruar rreth 40.000 qen me pronarë, ndërsa vetëm 9 për qind e tyre janë të sterilizuar.
Banorët e Taftalixhes: Qentë janë këtu prej muajsh
Në redaksinë e Meta.mk kanë mbërritur ankesa nga qytetarët për grupe qensh endacakë në pjesë të ndryshme të Shkupit.
Njëra prej tyre vjen nga një banore e Taftalixhes, e cila thotë se një grup qensh prej muajsh qëndron në lagjen e tyre.
“Grupi i qenve u shfaq papritur vjeshtën e kaluar. Ishte e qartë se ishin sjellë nga një lokacion tjetër. Asnjëri prej tyre nuk na ishte i njohur dhe asnjëri nuk kishte etiketë në vesh. Mes tyre kishte edhe nëna me këlyshë. Ishin lënë në një lokacion shumë të pasigurt, menjëherë pranë një rruge të frekuentuar, për shkak të së cilës çdo ditë dëgjojmë frenime të automjeteve që përpiqen t’i shmangin. Nuk është e sigurt as për shoferët, as për qentë”, thotë ajo.
Sipas saj, qentë janë agresivë ndaj kalimtarëve që shëtisin kafshët e tyre shtëpiake, por edhe ndaj çiklistëve dhe personave me trotinetë.
“Shumë herë janë raportuar në ‘Laika’ dhe në Komunën e Karposhit, por ende janë në të njëjtin lokacion. Përgjigjja që kemi marrë është se do t’i marrin për t’u nënshtruar trajtimit human, por nuk mund t’i mbajnë sepse kapacitetet janë të mbushura. Kjo nuk e zgjidh problemin, as për qentë, as për qytetarët që nuk mund të dalin nga shtëpia pa frikë”, shton ajo.
Nga NP “Laika” thonë se pikërisht ky grup qensh është identifikuar si prioritet për ndërhyrje dhe se, bazuar në vëzhgimet e tyre në terren, bëhet fjalë për qen që nuk janë autoktonë të asaj zone.
“Paraqitja e tyre e njëkohshme si grup i formuar, si dhe fakti që asnjëri prej tyre më parë nuk ka qenë i trajtuar, tregon për dyshimin e bazuar se janë zhvendosur nga një komunë tjetër jashtë territorit të Qytetit të Shkupit”, thonë nga ndërmarrja.
Banori i Gjorçe Petrovit: Më sulmojnë pothuajse çdo herë që kthehem në Shkup
Një përvojë të ngjashme ka pasur edhe një banor i Gjorçe Petrovit, i cili studion jashtë vendit dhe aktualisht është duke zhvilluar procedurë për kompensim të dëmit pas një kafshimi nga qen.
“Disa ditë para Vitit të Ri po kthehesha në shtëpi dhe para hyrjes së ndërtesës më pritën gjashtë qen. Edhe më parë më ishin vërsulur dhe më kishin lehur disa herë, ndaj prisja që, si herët e tjera, vetëm të lehnin. Por këtë herë u vërsulën drejt meje, më rrethuan dhe filluan të kërcejnë mbi mua. Zakonisht kam biçikletë ose çantë shpine për t’u mbrojtur, por atëherë nuk kisha asgjë. Qeni më i madh, i cili edhe më parë më kishte sulmuar disa herë, më kafshoi në këmbë. Instinktivisht e godita dhe arrita të çlirohem dhe të hyj në ndërtesë”, tregon ai.
Po atë mbrëmje ai shkoi për kontroll në Spitalin Shtetëror.
“Gjatë viteve të fundit vij në Shkup për periudha të shkurtra dhe sa herë që kthehem, ka gjithnjë e më shumë qen dhe pothuajse çdo herë jam sulmuar. Çdo mbrëmje kur kthehem në shtëpi duhet të përgatitem psikologjikisht dhe të pres që përsëri të sulmohem nga qentë”, thotë ai.
“Lajka” kapi rreth 1.000 qen vitin e kaluar
Nga NP “Lajka” bëjnë të ditur se gjatë vitit të kaluar janë kapur rreth 1.000 qen, prej të cilëve 850 janë sterilizuar.
Pjesa tjetër kanë qenë qen me pronarë, raste të braktisjes së pronësisë ose qen të kapur sërish për shkak të humbjes së etiketës së veshit.
Nga Qyteti i Shkupit nuk kanë dhënë përgjigje për pyetjet lidhur me këtë temë.
Në fillim të këtij viti ishte paralajmëruar se Qyteti i Shkupit do të investojë 30 milionë denarë për zgjerimin e kapaciteteve të NP “Laika”, me qëllim “zgjidhjen e përhershme dhe sistematike” të problemit me qentë endacakë.
Deri atëherë, megjithatë, Qyteti i Shkupit vazhdon të paguajë miliona denarë në dëmshpërblime për qytetarët e sulmuar ose kafshuar nga qentë endacakë, ndërsa ankesat për grupet e qenve në lagjet e kryeqytetit vazhdojnë.
