Shkup, 28 gusht Zhurnal.mk – Nëse e dinim se ku jemi dhe pse jemi këtu, atëherë logjikisht do të duhej të kërkoheshin zgjidhje! Por, edhe pse ato janë urgjente – nuk po kërkohen! Më shumë po taktizohet dhe, kryesisht – po qëndrohet në vend. Bëhet fjalë për vlerësime të gabuara, të cilat shpesh përsëriten në opinionin publik dhe nuk krijojnë hapësirë për veprim. Tregues të tillë ka shumë, ndërsa do të përmendim vetëm disa, shkruan kështu Risto Nikovski, ish ministër i Punëve të Jashtme.
Zëvendësministri i Punëve të Jashtme, Zoran Dimitrovski, në një intervistë për „Sloboden Peçat“ më 5 gusht 2026, thotë: „… Edhe në procesin e integrimit, për fat të keq, për ne adresa nuk është Brukseli, por Sofja. Edhe pse Sofja përpiqet t’ia kalojë gjithçka Brukselit, ne nuk kemi problem me Bashkimin Evropian“!?
Ai pretendon gjithashtu se protokolli i dytë – „na ka dëmtuar shumë“, por se „… nga aspekti formal-juridik nuk është pjesë e kornizës…“! Se çfarë është ky aspekt, vetëm ai e di. Ky vlerësim absurd nuk është i tij – e kanë lansuar shefat e tij, dhe jo vetëm ata!
Së pari, Sofja nuk po përpiqet aspak! Ajo tashmë ka arritur t’i përfshijë të gjitha fantazmagoritë e saj dhe sindromet e saj historike shekullore në kornizën tonë negociuese, në Bruksel! Prandaj, pretendimi i zëvendësministrit të Punëve të Jashtme se „ne nuk kemi probleme me Bashkimin Evropian“ nuk ka asnjë lidhje me realitetin. Tani, ne jemi të bllokuar nga Brukseli, ndërsa korniza është pengesa kryesore dhe e pakapërcyeshme në rrugën tonë drejt BE-së. Jo Sofja. Me këtë kornizë, ne kurrë nuk do të bëhemi anëtare e BE-së!
Pra, zgjidhjen duhet ta kërkojmë në Bruksel, por kjo nuk do të thotë se duhet të jetë edhe drejtpërdrejt. Përkundrazi! E gjithë kjo mund, duhet dhe domosdoshmërisht duhet të rrëzohet vetëm përmes anulimit të protokollit të dytë me Bullgarinë. Me asgjë tjetër! Nëse nuk e bëjmë këtë, dhe kjo është shumë e thjeshtë për ne, anëtarësimi në BE – nuk do të ndodhë!
Sofja e ka përfunduar në mënyrë mjeshtërore detyrën e saj dhe, formalisht, mund të qëndrojë mënjanë. Ajo ka një përfaqësues të autorizuar – Bashkimin Evropian, së bashku me të gjitha shtetet anëtare! Skenari është brilant – korniza, ose adresa, është në Bruksel, varet nga 27 shtetet anëtare, por semafori është në – Sofje! Atje do të rregullohen dritat, në përputhje me nivelin e kapitullimeve tona në planin historik, të lidhura me identitetin!
Brukseli vendos, por Sofja ka rolin kryesor! Po, Sofja nuk ka kërkesa shtesë, por ato kërkesa, të cilat nuk i kishin ëndërruar kurrë, tashmë janë përfshirë në kornizë! Zëvendësministri i Punëve të Jashtme duhet ta mësojë përmendësh kornizën dhe duhet të zgjohet me të! Duhet t’i ketë dëgjuar edhe mesazhet nga Sofja se nuk ka nevojë të bisedojmë me ta, por me Brukselin! Na shpjegojnë edhe se ku duhet të drejtohemi, sikur të jemi analfabetë!? Me sa duket edhe jemi: gjërat kyçe – nuk i kemi shumë të qarta!
Ministri i Jashtëm çek, Petr Macinka, i cili ditët e fundit ishte për vizitë, e saktësoi qartë: „Kontesti me Bullgarinë tani është çështje shumëpalëshe brenda BE-së, ku duhet të arrihet konsensus“!? Kjo është absolutisht – e saktë!
A duhej të na e thoshte këtë dikush nga jashtë? Le të rikujtojmë se një rregull themelor diplomatik është që asnjëherë të mos lejohet që një problem i yti të marrë karakter shumëpalësh. Kjo gjithmonë do të thotë – humbje katastrofike! Asgjë tjetër.
Edhe çështjen e emrit me Greqinë – përmes BE-së dhe OKB-së, menjëherë e shndërruan në problem shumëpalësh! Prandaj edhe kapitullimi ynë ishte i pashmangshëm. Për ta shkatërruar një shtet të vogël, nuk ka mënyrë më të lehtë se kjo! I vë përballë një tufë bletësh që ta pickojnë! Skenari për fshirjen e maqedonasve duket se është përpunuar me saktësi maksimale!
Së dyti, edhe pse roli kryesor i kornizës është ta pengojë pranimin e Maqedonisë në BE dhe të na detyrojë të bëjmë një ndryshim të panevojshëm, absurd, poshtërues dhe vetëshkatërrues të Kushtetutës, detyra jonë prioritare dhe kryesore duhet të jetë – PROBLEMI ME BULLGARINË MENJËHERË TË HIQET NGA BASHKIMI EVROPIAN dhe t’i rikthehet karakteri bilateral!
Në këtë mënyrë, ky është vetëm interes i Sofjes dhe i atyre që qëndrojnë pas saj, ndërsa garanton humbjen tonë të rëndë. Nëse nuk e bëjmë këtë, thirrjet tona që çështjet bilaterale të mos trajtohen në Bruksel – janë të pakuptimta.
E vetmja mënyrë për ta fshirë karakterin shumëpalësh të problemit me Bullgarinë është, sërish, anulimi urgjent i protokollit të dytë! Zgjedhje tjetër – nuk kemi! Vetëm kështu anulohen edhe korniza poshtëruese negociuese dhe ultimatumi për ndryshimin e Kushtetutës!
Ky është vetëm një argument i ri se protokolli i dytë është plagë kanceroze për ne dhe se fshirja e tij është një hap i pashmangshëm, i cili duhet të ndërmerret sa më shpejt.
Për të gjithë ata që e kuptojnë diplomacinë, është kristalisht e qartë se refuzimi i protokollit të dytë është imperativ për ne nëse duam të mbijetojmë si popull maqedonas dhe të përpiqemi të bëhemi anëtare e BE-së!
Është e çuditshme se si askush nga përgjegjësit në shtet nuk ka dëgjim për këtë zgjidhje të vetme të mundshme. Nëse nuk e dinë, dhe duket qartë se nuk e kanë të qartë, duhet të konsultohen me ekspertë të pavarur diplomatikë të huaj. Nëse, nga ana tjetër, problemi është se të huajt u qëndrojnë mbi kokë dhe nuk u lejojnë t’i mbrojnë interesat e Maqedonisë, gjë që është shumë e mundshme, atëherë duhet të mendojnë për funksionet e tyre!
Së treti, përmes kornizës, ne jemi vënë në konfrontim me të gjitha 27 shtetet anëtare të BE-së, plus Brukselin. Një pjesë e mirë e shteteve anëtare i kanë të qarta kalvarët tanë, por për ndryshime duhet të luftojmë – vetë!
Askush në BE, nëse nuk i detyrojmë, nuk do ta ndryshojë kurrë vullnetarisht kornizën. Për ta, kjo është një çështje e përfunduar, sepse ne jemi pajtuar me të! Ata do të reagojnë vetëm nëse ne e anulojmë!
Së katërti, edhe kryeministri Mickoski, në një paraqitje në Sitel, në emisionin „Tema e ditës“ më 19 gusht 2026, si dhe ministri i Punëve të Jashtme, Mucunski, në një intervistë për „Sloboden Peçat“ më 4 gusht 2026, folën për përparimin në reforma dhe se jemi më të mirët në rajon, gjë që sigurisht është një lajm i shkëlqyer dhe duhet të na gëzojë.
Mesazhi i tyre është i përbashkët – „do të bisedojmë, bisedojmë dhe kemi biseduar, me qëllim që të kërkojmë zgjidhje“.
Sigurisht që bisedojnë në Bruksel dhe me politikanë evropianë, sepse Sofja refuzon! Kjo është humbje kohe. Edhe sikur të donte, dhe nuk ka arsye pse të dojë, Brukseli nuk ka asnjë mundësi teorike të arrijë konsensusin e shteteve anëtare për ndryshimin e kornizës.
Nëse Maqedonia dëshiron të hyjë në BE, dhe është mirë që dëshiron, duhet ta rrëzojmë vetë atë kornizë, ndërsa udhërrëfyesi është i saktë. Pa këtë, për anëtarësim – maqedonasit do të duhet ose të fshihen ose të – bullgarizohen. Të tretë nuk ka. Përndryshe, Bashkimi për ta është – i paarritshëm!
Bisedat janë të nevojshme vetëm si përgatitje për një aksion konkret. Nëse nuk ka aksion, ose nëse ai nuk është qëllimi i të gjitha bisedave, rezultate nuk mund të ketë.
Dhe Maqedonia do të vazhdojë të ecë tatëpjetë, në çdo aspekt. Në atë gjendje jemi. Pa këtë, do të vazhdojmë të mashtrojmë veten si bullgarët – kjo gropë nuk është gropë!
Së pesti dhe më kryesorja – nëse Maqedonia dëshiron të hyjë në BE me dinjitet, si popull maqedonas, me gjuhën, historinë… paraprakisht duhet t’i pastrojë marrëdhëniet me Sofjen mbi bazë reciproke – te ne bullgarë, te ata maqedonas.
Kjo nuk është detyrë e lehtë, por është e realizueshme. Përndryshe, Sofja nuk do të na „lejojë“ kurrë të hyjmë në BE, përveçse si „bullgarë nga prejardhja“, pa gjuhë…
Së gjashti, rregull strikt në marrëdhëniet ndërkombëtare është që detyrimet e marra përsipër ose zbatohen ose anulohen. Anulimi është rutinë e përditshme diplomatike, pavarësisht se cila qeveri e ka kryer tradhtinë.
Nuk është e qartë pse politikanët tanë nuk mendojnë për hapa të tillë. Nëse detyrimet e marra përsipër nuk zbatohen ose anulohen, shpëtimi nuk do të vijë nga të huajt, aq më pak nga bullgarët.
Nëse zbatohen, atëherë maqedonasit do të përfundojnë – në plehrat e historisë.
Kryeministri ka absolutisht të drejtë – „pozicioni ynë është komplet tradhtar dhe humbës, bazuar në atë që ka nënshkruar qeveria e mëparshme“. Megjithatë, kjo është detyrë kryesore dhe urgjente për të – të kërkojë zgjidhje për eliminimin e tradhtisë!
Dhe kjo arrihet me aksion, jo me biseda.
Qeveria tashmë është në gjysmën e mandatit dhe, deri tani, nuk ka ndryshuar asgjë nga bllokada jonë ndërkombëtare! Nuk ka as paralajmërim për një ndryshim. Jemi në të njëjtin vend ku ishim edhe para dy vitesh, por me një pozicion të dobësuar!
Koha nuk punon për ne. Përkundrazi.
Përmendja e 30 shtatorit si dita D, për një kthesë në Bruksel, është një absurditet total. Çfarëdo që të ndodhë, nuk do të ketë asnjë rëndësi për Maqedoninë!
Bashkimi nuk do të zgjerohet si më parë, ndërsa ne duhet të analizojmë se ku jemi dhe pse jemi këtu dhe të kërkojmë zgjidhje për të dalë nga kjo situatë. Ato janë të mundshme vetëm përmes një aksioni të vendosur dhe radikal!
Prej 40 vitesh ecim nëpër kalvare të rënda, të cilat në pjesën më të madhe janë tragjike. Dhe duhet të jesh totalisht analfabet për të menduar se shkak për këtë janë Greqia dhe Bullgaria.
Edhe sikur të ishin ndër vendet më të fuqishme, ato nuk do të mundnin të na injoronin vetë dhe për kaq gjatë si shtet, popull, gjuhë, histori…
Ato janë xhelatët tanë, por pa përgjegjësi komanduese!
Skenaristi dhe regjisori janë në prapaskenë, përtej oqeanit.
Nuk është logjike që për 40 vjet të na shkelin dhe të na shkatërrojnë Athina dhe Sofja, ndërsa të gjithë të tjerët të jenë të pafajshëm?!
Disa ende mendojnë se Greqia është fajtore që në vitin 1993, në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, emri ynë u pezullua në mënyrë të paligjshme dhe na u imponua një referencë e sajuar!? Apo se Athina na vuri veto për anëtarësimin në NATO në samitin e Bukureshtit në vitin 2008?
Në të dyja rastet, Greqia nuk kishte absolutisht asnjë rol të veçantë, përveçse ishte palë e interesuar. Në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, e aq më tepër në NATO, dominonin – dhe dominojnë – SHBA-të!
Dhe çfarë mendoni, nëse SHBA-të do të ishin kundër çpersonalizimit tonë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, ose nëse vërtet do të donin që ne të bëheshim anëtarë të NATO-s në Bukuresht, a do të mund ta pengonte këtë dikush?
Askush, e më së paku Greqia!
Paralajmërimi i presidentit George Bush në Bukuresht se do të na pranonin në NATO vërtet të huton.
Por ai ishte në fund të mandatit të dytë dhe zgjerimi ishte interes i tij personal. Megjithatë, kjo nuk përputhej me planet amerikane për Maqedoninë dhe rajonin.
Po të ishte në fillim të mandatit, Bushi ndoshta nuk do të ishte nxituar me paralajmërimin për pranimin tonë, ndërsa nëse gjithsesi do të mbante një qëndrim të tillë, vështirë se dikush do ta pengonte!
Në Bukuresht, Bushi e përfundoi mandatin e tij në një mënyrë jashtëzakonisht poshtëruese – pikërisht për shkak të Maqedonisë.
Personalisht, ai ishte dëm kolateral i interesave afatgjata amerikane në Maqedoni dhe në rajon. Interesa që ishin në kundërshtim me interesat tona.
Разговорите веќе не се решение, Македонија мора да дејствува
