Shkup, 28 gusht, Zhurnal.mk – Shefja e zgjerimit të BE-së, Marta Kos së fundmi ka thënë se katër fusha kryesore të zgjerimit janë reformat e brendshme, shoqëri më e fortë demokratike, një metodologji integrimi gradual dhe masa gjithëpërfshirëse kalimtare. Ajo vuri në dukje në veçanti përparimin e shpejtë të Malit të Zi si favorit për t’u anëtarësuar në Bashkim, përparimin e Shqipërisë në përmbushjen e standardeve kryesore të sundimit të ligjit, përparimet e rëndësishme teknike nga Ukraina dhe Moldavia, si dhe votën e Islandës për të rifilluar procesin e pranimit. Kësaj radhe nuk u përmend Maqedonia e Veriut, që siç duket e ka humbur “rrugën në obor” dhe s’di si të dalë nga ky qorrsokak, shkruan “Zhurnal.mk”.
Nevojitet integrim gradual!
Shefja e zgjerimit të BE-së, Marta Kos, paraqiti propozimin e Komisionit Evropian për të rishikuar procesin e zgjerimit të bllokut, duke përshkruar planet për integrimin gradual, verifikimin më të rreptë të kandidatëve dhe një metodologji të re, ndërsa procesi hyn në atë që ajo e quajti një “Moment i ri i Helsinkit”.
“Bota ka ndryshuar. Dhe zgjerimi duhet të ndryshojë bashkë me të”, tha Komisionerja Europiane për Zgjerimin, Marta Kos, në Konferencën e Ambasadorëve Kroatë në Zagreb të martën.
Në fjalimin e saj, Kos përshkroi elementët kryesorë të rishikimit të ardhshëm të politikave para zgjerimit — një iniciativë e lënë pas dore që shqyrton se si mund të duket një Bashkim Evropian me më shumë se 30 shtete anëtare.
Për Komisioneren sllovene, BE-ja po përballet me një “Moment të ri të Helsinkit”, duke iu referuar mbledhjes së liderëve evropianë në kryeqytetin finlandez që hapi rrugën për zgjerimin e “Big Bang” pas Luftës së Ftohtë, kur 10 vende të reja iu bashkuan bllokut.
Ajo vuri në dukje në veçanti përparimin e shpejtë të Malit të Zi si favorit për t’u anëtarësuar në Bashkim, përparimin e Shqipërisë në përmbushjen e standardeve kryesore të sundimit të ligjit, përparimet e rëndësishme teknike nga Ukraina dhe Moldavia, si dhe votën e Islandës për të rifilluar procesin e pranimit, shkruan “Zhurnal.mk”.
Nëse BE-ja zgjerohet, duhen reforma të brendshme
Një Bashkim më i madh Evropian do të ketë nevojë për reforma të rëndësishme për të mbetur i aftë të veprojë dhe të përshtatet shpejt në kohë krize.
Ndryshimet në proceset e vendimmarrjes dhe rregullimet institucionale mund të futen pa ndryshuar traktatet, gjë që do të kërkonte negociata të gjata dhe një proces të paparashikueshëm ratifikimi midis shteteve anëtare.
Gjithashtu është duke u planifikuar bashkëpunimi i zgjeruar, një mekanizëm ligjor i cili i lejon një grupi më të vogël vendesh të BE-së të ecin përpara me një iniciativë kur shtetet e tjera anëtare nuk janë gati ta bëjnë këtë. Ky mekanizëm është përdorur në fusha që përfshijnë marrëveshjen e Shengenit dhe euron, shkruan “Zhurnal.mk”.
Të ndryshohet metodologjia e zgjerimit
Disa vende të BE-së, veçanërisht Franca dhe Gjermania, kanë sugjeruar gjithashtu që blloku duhet të rishikojë metodologjinë e tij të zgjerimit, veçanërisht përmes “integrimit gradual” që do t’u ofronte vendeve kandidate përfitime të prekshme në një fazë më të hershme.
Zgjerimi i BE-së duhet të evoluojë për t’iu përgjigjur realiteteve të sotme, sepse përderisa procesi i pranimit mund të zgjasë me dekada, kundërshtarët e BE-së mund të shfrytëzojnë pasigurinë dhe të ushtrojnë presion politik për të penguar procesin.
Urgjenca për të ripërcaktuar metodologjinë e zgjerimit të bllokut buron kryesisht nga fillimi i procesit të pranimit të Ukrainës, pasi kryeqytetet e BE-së janë të kujdesshme se një formë e garancive të anëtarësimit dhe sigurisë mund të duhet të jetë pjesë e një marrëveshjeje përfundimtare paqeje me Rusinë për ta ankoruar fort Kievin në Evropë.
Brukseli kërkon masa të gjera kalimtare për t’u siguruar që integrimi i shteteve të sapoardhurve në BE të shkojë pa probleme, sidomos kërkon të sigurohet se buxheti i BE-së të mund të vazhdojë të financojë prioritetet e BE-së.
Mënyra se si shtetet e reja anëtare duhet të përfshihen në buxhetin e BE-së është një pikë mosmarrëveshjeje midis qeverive evropiane, duke i komplikuar më tej negociatat tashmë të tensionuara mbi Kornizën e ardhshme Financiare Shumëvjeçare.
Në këtë “mish-mash” politik, Maqedonia e Veriut ka filluar mos të përmendet aspak si çështje në Bruksel. Përderisa tanimë edhe Ukraina dhe Moldavia mund të bëhen pjesë e BE-së, Shkupi zyrtarë ka ngelur në “rrugë pa krye” sepse nuk di çka të bëjë me Bullgarinë.
Fatkeqësisht edhe BE-ja nuk dëshiron ta çajë më kokën për teket e politikanëve në Ballkan, sepse përderisa ne vazhdojmë të merremi kush e çfarë është në histori e gjografi, bota po ecë shumë shpejt dhe nuk ka kohë të presë. Ky duhet të jetë edhe një alarm për qeverinë në Shkup se s’ka kohë për të humbur, shkruan “Zhurnal.mk”.
