Shkup, 22 shtator, Zhurnal.mk – Reagimet pas videos së një gruaje me veturë “Porsche” që hedh mbeturina në lumin Lepenc nxorrën në shesh se njerëzit nuk kanë aspak turp për veprimet e tyre. Pas këtij rasti, është incizuar një rast tjetër ku videoja tregon dy persona me një motoçikletë dhe një rimorkio që ndalojnë dhe shkarkojnë mbeturinat direkt në rrugë. Këta janë njerëz që mbledhin mbeturina nga qytetarët dhe kërkojnë pagesë për to dhe në vend që ngarkesa të përfundojë në një vend të përshtatshëm, ajo mbetet në një zonë publike. Fatkeqësisht po mbytemi në mbeturina dhe paturpësisht nuk ndryshojmë sjelljen për t’u kujdesur për ambientin, shkruan “Zhurnal.mk”.
Hodhi mbeturinar në lumin “Lepenc”, dënohet vetëm me 50 euro
Policia e Shkupit zbuloi një grua 38-vjeçare të filmuar duke hedhur mbeturina nga një veturë Porsche në lumin “Lepenc”, pranë grykëderdhjes së lumit Vardar. Në pamjet filmike, gruaja madje i bën me dorë kamerës, duke u mburrur për veprimin e saj.
Rasti tmerroi dhe tërboi publikun dhe mori një zgjidhje të shpejtë policore, por ngriti pyetje të reja, edhe më urgjente në shoqëri: A janë gjobat në vendin tonë vetëm një shumë simbolike për ata me xhepa më të thellë, dhe a duhet që një paturpësi dhe guxim i tillë të sanksionohet më në fund edhe me gjobë më të rëndë?
Ministria e Brendshme njoftoi se pas dokumentimit të rastit, shkupjanës i janë lëshuar dy urdhërpagesa: Njëri është për Ligjin për Pastërtinë Publike dhe dënimi i dytë është për Ligjin për Sigurinë në Rrugën Komunale. Kjo nënkupton se ajo duhet të paguajë gjobë prej 50 eurosh.
Por, pas kësaj gjobe, e cila sipas llogaritjeve ligjore, nëse gjoba për hedhjen e mbeturinave paguhet brenda tetë ditëve, ajo arrin mezi rreth 50 euro, shtron pyetjen se a është e mjaftueshme kjo gjobë për mos ta përsëritur të njëjtin veprim?
Për dilë që drejton një makinë luksoze me vlerë dhjetëra mijëra euro, një gjobë e tillë nuk është as penalizim dhe as paralajmërim, por një “gjobë e thjeshtë për hedhjen e mbeturinave në lumë”, shkruan “Zhurnal.mk”.
Suedia blen mbeturina dhe i shndërron në energji elektrike dhe ngrohje
Ndërsa Ballkani po mbytet nga deponitë e mbeturinave, Stokholmi importon mbeturina nga disa vende evropiane për të siguruar energji elektrike dhe ujë të ngrohtë të lirë për qytetarët e saj.
Suedia vitin e kaluar importoi rreth 2.5 milionë ton mbeturina nga vendet evropiane për të furnizuar termocentralet e saj moderne. Në vend që të krijojë deponi të paligjshme dhe kriza mjedisore, vendi vendos tarifa për çdo ton mbeturina të marra dhe i shndërron ato në energji elektrike dhe ngrohje të lirë për qindra mijëra familje. Ky model është në kontrast të drejtpërdrejtë me situatën në Evropën Juglindore, ku mbeturinat ende përfundojnë në deponi të hapura pa asnjë rikuperim energjie.
Sistemi energjetik suedez e ka kapërcyer prej kohësh problemin e vet të mbeturinave. Meqenëse vendi riciklon pothuajse gjithçka që prodhon, kapacitetet suedeze të inceneratorëve mbeten gjysmë të zbrazëta pa dërgesa të huaja.
Stokholmi nuk shpenzon para buxhetore për këtë lëndë të parë. Përkundrazi, vende si Britania e Madhe, Norvegjia dhe Gjermania i paguajnë Suedisë një tarifë për çdo ton të marrë, sepse është dukshëm më e lirë për ta sesa të paguajnë tarifa të larta mjedisore për deponitë në territorin e tyre. Mbeturinat e marra shkojnë menjëherë në impiantet me filtrim të rreptë, ku djegia krijon avull për turbinat dhe ujë të nxehtë për rrjetet e qytetit.
Nevojiten gjoba shumë më të larta dhe investime në inceneratorë
Qytetarët nëpër mediat sociale me të drejtë të zemëruar po kërkojnë ndryshime urgjente në Ligjin për Pastërtinë Publike dhe Ligjin për Menaxhimin e Mbeturinave. Gjobat për ndotjen mjedisore dhe të shtratit të lumenjve duhet të maten në mijëra euro, jo në shuma simbolike.
Gjithashtu, propozimi më i rëndë është vendosja e një ndëshkimi për pastrimin e deponive të mbeturinave, shtretërve të lumenjve dhe zonave publike, në mënyrë që shkelësi të mund ta përjetojë nga afër se çfarë do të thotë të ruash higjienën.
Raste të tilla duhet të zbulohen dhe sanksionohen shumë më shpesh dhe pa përjashtim. Por për sa kohë që institucionet vendosin dënime minimale që nuk dëmtojnë xhepin ose nuk ndryshojnë ndërgjegjen, imazhet e shkatërrimit të mjedisit tonë do të vazhdojnë të jenë realiteti ynë i përditshëm.
Problemi i mbeturinave në Maqedoninë e Veriut është një nga shqetësimet më të mëdha mjedisore dhe qytetare në vend.
Mbi 84-85% e mbeturinave të grumbulluara janë krejtësisht të përziera. Qytetarët rrallë i ndajnë mbetjet (plastikë, letër, qelq) që në shtëpi, gjë që e bën riciklimin e mëtejshëm shumë të vështirë.
Pjesa dërrmuese e mbeturinave komunale përfundon nëpër deponi që nuk plotësojnë standardet ekologjike evropiane. Për më tepër, nëpër fshatra dhe rrugë anësore krijohen vazhdimisht deponi të egra.
Ndërsa Suedia po ndërton pavarësi energjetike nga mbeturinat, vendet në rajon dhe Maqedonia e Veriut nuk kanë ndërtuar asnjë termocentral modern komunal.
Në Maqedoninë e Veriut dhe në rajon, situata është edhe më kritike: mbeturinat komunale përfundojnë rregullisht në deponi ilegale që ndotin ajrin dhe tokën, dhe projektet për shfrytëzimin e mbeturinave për ngrohje kanë ngecur për vite me radhë në labirinte burokratike. Urgjentisht duhet të pastrohen rrugët, të rritet vetëdija tek qytetarët dhe të bëhen investime që do të shndërrojnë mbeturinat në energji, shkruan “Zhurnal.mk”.
