Shkup, 23 shkurt – Kohëve të fundit kryeministri Mickoski vazhdimisht pohon se ka interesim të madh të investitorëve të huaj të cilët do të investojnë në Maqedoninë e Veriut. Por, ajo që shihet në realitet është se tek zonat ekonomike ku jetojnë shqiptarët nuk ka asnjë investim të ri. Krejt kjo duket qartë se këto zona janë lënë në harresë nga qeveria dhe nuk ndërmerret asgjë thelbësore për të zhvilluar këto pjesë, shkruan “Zhurnal.mk”.
Politikat ekonomike kanë qenë një kartë e fortë propagande në duart e qeverive për vite me radhë. Duke u përpjekur të krijojnë një perceptim se Republika e Maqedonisë së Veriut është një parajsë investimesh, autoritetet vazhdimisht i “bombardojnë” qytetarët me të dhëna mbi zhvillimin ekonomik dhe mirëqenien .
Në procesin e përgjithshëm të krijimit të politikave ekonomike në dukje të favorshme, qeveria vendosi të promovojë konceptin e zonave të lira ekonomike. Një fenomen që, sipas saj, është i përhapur në botë dhe do të tërheqë investime të mëdha, dhe për këtë arsye do të kontribuojë në kushte më të mira jetese për qytetarët. Megjithatë, duket se ato nuk po japin ndonjë përfitim të madh ekonomik, sidomos në vendbanimet shqiptare.
Zonat e lira ekonomike, sipas legjislacionit, në fakt quhen zona zhvillimi teknologjik-industrial. Në këto zona, investitorët marrin privilegje dhe stimuj të veçantë, të cilat duhet t’i motivojnë ata shtesë për të investuar. Në fakt, sipas qeverisë, kjo është pikërisht ajo që po ndodh. Investimet janë më të përhapura , eksportet nga zonat po rriten me shpejtësi dhe qytetarët ndiejnë një përmirësim në standardin e tyre të jetesës.
Investitorët – përdorues të zonave i nënshtrohen përjashtimeve, ose lehtësimeve, para së gjithash, nga taksat në vendin tonë. Për një periudhë prej dhjetë vitesh, ata janë të përjashtuar nga pagesa e tatimit mbi fitimin, si dhe tatimit mbi të ardhurat personale mbi të ardhurat e punonjësve të tyre .
Përveç këtyre dy taksave, të cilat llogariten mbi fitimin, ose të ardhurat e personave juridikë dhe individëve, investitorët janë të përjashtuar edhe nga tatimi mbi vlerën e shtuar. Me fjalë të tjera, qarkullimi i mallrave dhe shërbimeve në zona nuk tatohet me këtë taksë, të njohur si TVSH . As mallrat e importuara në zona nuk taksohen me TVSH, me kusht që të mos jenë të destinuara për konsum përfundimtar. Përveç taksave, investitorët – përdorues të zonave përfitojnë edhe nga përjashtimet dhe stimujt doganorë, shkruan “Zhurnal.mk”.
Investitorët që i përdorin zonat kanë gjithashtu mundësinë të marrin ndihmë shtetërore. Sipas Ligjit për Zonat e Zhvillimit Teknologjik Industrial, ndihma shtetërore u jepet ndërmarrjeve që do të investojnë në zona.
Investitorët në zona kanë një sërë përfitimesh të tjera. Ata e marrin tokën me qira për 99 vjet, nuk paguajnë tarifa për zhvillimin e tokës ndërtimore për komunat, nuk paguajnë tarifa për lejet e ndërtimit dhe kanë lidhje falas me rrjetet e gazsjellësit, furnizimit me ujë dhe kanalizimeve.
Aktualisht ka 14 zona të lira ekonomike në vend të cilat janë funksionale, por vetëm tre janë në komunat të banuara me shqiptarë edhe atë zona ekonomike në Tetovë, në Kërçovë dhe në Strugë. Vetëm Shkupi ka 3 zona të lira ekonomike të cilat janë më kryesore dhe më funksionale, pastaj ka në Shtip, Prilep, Strumicë, Gjevgjeli, Berovë, Dellçevë, Radovish dhe Vinicë.
Zona Ekonomike në Tetovë është themeluar si një partneritet publik-privat, ku shteti siguron tokën dhe infrastrukturën, ndërsa investitorët privatë ndërtojnë kapacitetet prodhuese. Aty ka investime nga disa kompani norvegjeze dhe gjermane, por kapaciteti të cilin e ka kjo zonë është shfrytëzuar shumë pak.
Në Zonën në Kërçovë operon një fabrikë e cila prodhon airbag, timon dhe rripa sigurie për makina, ndërsa për zonën ekonomike në Strugë nuk ka ndonjë të dhënë për investitorë.
Pëvreç zonave të lira ekonomike ekzistojnë edhe zona ekonomike tjera që janë në hyrje/dalçje të qyteteve. Në Shkup ndër zonat më të njohura ku operojnë firmat shqiptare është zona ekonomike në Vizbeg, rrugës për në Kosovë. Fatkeqësisht kjo zonë, me vite të tëra ballafaqohet me probleme më elementare, siç është mospasja e një rrugë me kushte moderne për funksionim. Ngjashëm problematikë është edhe në zonat tjera shqiptare, ku shteti s’ka vënë gisht dhe i ka lënë në harresë.
Prandaj, në çdo planifikim të investimeve të ardhshme qeveria duhet të mendojë edhe për Zonat “ekonomike shqiptare” sepse pasojat janë të dukshme. Si pasojë e infrastrukturës jo të duhur, investitorët e ardhshëm i shmangin këto zona dhe për pasojë nuk ka punësime të reja, nuk ka gjenerim të prodhimtarisë dhe nuk ka gjenerim të financave për komunat shqiptare, shkruan “Zhurnal.mk”.
