Prishtinë, 29 shtator, Zhurnal.mk – Si edhe në vitet e mëparshme, Serbia edhe këtë vit e përdori mbledhjen vjetore të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork si platformë për propagandë kundër Kosovës.
Përpjekja e Serbisë dhe e presidentit të saj, Aleksandar Vuçiq, për ta rishkruar historinë u shfaq hapur nga foltorja e OKB-së, përpara liderëve botërorë, në kundërshtim të plotë me faktet dhe të drejtën ndërkombëtare.
Vučić bëri atë që, sipas këtij editoriali, bën më së miri: përhapi të pavërteta, e paraqiti Serbinë si viktimë dhe vazhdoi me retorikën kërcënuese.
Ai e ndërtoi një pjesë të madhe të fjalimit të tij mbi akuzat kundër vetë Kombeve të Bashkuara, duke iu referuar Kartës së OKB-së si mjet për të sfiduar autoritetin e organizatës, ndërsa në të njëjtën kohë shprehu pakënaqësi për ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë 27 vjet më parë, e cila u pasua nga shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe njohja e saj nga afro 120 shtete.
Krimet e Serbisë në Kosovë, NATO-ja dhe realiteti i shtetësisë së Kosovës
Presidenti serb e di shumë mirë se NATO-ja ndërhyri pas një periudhe të zgjatur dhune, represioni dhe krimesh të dokumentuara kundër shqiptarëve të Kosovës.
Hetimet e Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dokumentuan dëbimin me forcë të 740,000 shqiptarëve nga Kosova nga regjimi i Sllobodan Millosheviqit, i cilësuar në tekst si “Kasapi i Ballkanit”.
Aktakuza kundër Sllobodan Millosheviqit dokumentoi vrasjen e civilëve, dëbimet me forcë, shkatërrimin e shtëpive dhe objekteve fetare, si dhe përdhunimin e grave.
Sipas të dhënave nga Qendra për të Drejtën Humanitare, 13,625 persona u vranë ndërmjet viteve 1998 dhe 2000.
Për më tepër, në dokumentet e saj zyrtare të vitit 1999, vetë NATO-ja i përshkroi politikat e Beogradit si një fushatë represioni, dhune dhe spastrimi etnik kundër shqiptarëve të Kosovës dhe e lidhi ndërhyrjen e saj me përpjekjet për të ndalur një katastrofë humanitare.
Ndër viktimat e krimeve serbe në Kosovë ishin edhe 1,133 fëmijë.
Shifrat e dokumentuara tregojnë se rreth 20,000 gra dhe burra iu nënshtruan dhunës seksuale gjatë luftës. Këto fakte u ngritën gjithashtu në vitin 2023 në Këshillin e Sigurimit të OKB-së nga presidentja e atëhershme e Kosovës, Vjosa Osmani.
Shpallja e pavarësisë së Kosovës ishte, pra, kulmi i përpjekjes së shqiptarëve të Kosovës për liri, ndërsa pretendimi i Vuçiqit për “paligjshmërinë” e saj bie ndesh me opinionin këshillues të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.
Më 22 korrik 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) përfundoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008, nuk kishte shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së apo Kornizën Kushtetuese.
Ndërkohë, Kosova është një realitet politik dhe juridik që Serbia mund ta kundërshtojë, por nuk mund ta zhbëjë, pasi tashmë është një shtet i njohur ndërkombëtarisht nga 120 vende.
Dialogu Kosovë–Serbi nuk mund të errësohet nga deklaratat propagandistike të Vuçiqit, të cilat e reduktojnë atë vetëm në Marrëveshjen e Ohrit të vitit 2023 dhe në themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe.
Pengimi nga pala serbe ka bërë që ky proces të ngecë, gjë që edhe vetë Bashkimi Evropian e ka pranuar në një përgjigje zyrtare.
Prandaj, Serbia nuk ka interes të sinqertë për zbatimin e marrëveshjeve të arritura përmes dialogut, siç dëshmohet edhe nga veprime të tjera të dokumentuara në raportin e Komisionit Evropian për vitin 2025. Sipas raportit, marrëveshjet teknike të arritura përmes dialogut në vitet 2011–2012 mbeten vetëm pjesërisht të zbatuara, ndërsa zbatimi i marrëveshjeve për regjistrat kadastralë dhe njohja e diplomave universitare mbeten të bllokuara për shkak të moszbatimit nga Serbia.
Pengesat e krijuara nga Beogradi janë politike, jo teknike. Komisioni Evropian ka konstatuar se Serbia ka lobuar kundër anëtarësimit të Kosovës në organizata ndërkombëtare, edhe pse neni 4 i Marrëveshjes së Ohrit përcakton se Serbia nuk do ta kundërshtojë anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare. Sipas të njëjtit raport, Serbia ka vazhduar ta bëjë këtë.
Dialogu, si dhe marrëveshjet që kanë dalë prej tij, për këtë arsye kanë mbetur të pazbatuara për shkak të pengimit të Serbisë dhe mungesës së vullnetit politik.
Shmangia e përgjegjësisë për sulmin në Banjskë dhe sulmin terrorist ndaj kanalit Ibër-Lepenc
Në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, Vuçiqi i reduktoi problemet që lidhen me dialogun në një çështje të vetme: Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe.
Ai nuk tha asgjë për përgjegjësinë e Serbisë për sulmin në Banjskë; asgjë për personat përgjegjës për sulmin, përfshirë Millan Radoiçiqin dhe grupin e tij të armatosur; dhe nuk ofroi asnjë shpjegim për refuzimin e Beogradit për të garantuar që anëtarët e grupit të përballen me drejtësinë në Kosovë.
As nuk tha asnjë fjalë për sulmin ndaj kanalit Ibër-Lepenc, të cilin Bashkimi Evropian e cilësoi si sulm terrorist. Në vend të kësaj, Vuçiqi paraqiti vetëm një pjesë të detyrimeve që rrjedhin nga dialogu, duke i përdorur ato në funksion të propagandës së tij politike.
Sulmi i Serbisë në Banjskë është shembulli më i qartë se sa larg mbetet procesi i normalizimit nga zbatimi real i marrëveshjeve. Më 24 shtator u shënuan tre vjet nga sulmi i armatosur në Banjskë, Zveçan, gjatë të cilit u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.
Në opinionin e saj këshillimor të datës 22 korrik 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë arriti në përfundimin se shpallja e pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008, nuk e kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare. Gjykata gjithashtu arriti në përfundimin se shpallja e pavarësisë nuk e kishte shkelur Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Ky është një element që Vuçi1 e lë jashtë kur ndërton argumentin e tij lidhur me Ukrainën. Ai kërkon që bota të respektojë integritetin territorial të Ukrainës, ndërkohë që vetë Serbia vazhdon të kundërshtojë një pjesë të rëndësishme të realitetit politik dhe juridik që është krijuar në Kosovë që nga viti 1999.
