Pragë, 27 gusht Zhurnal.mk – Derisa Maqedonia e Veriut vazhdon të përballet me bllokada dhe kushte të reja në rrugën drejt Bashkimit Evropian, nga Brukseli vjen një afat konkret për një tjetër vend të Ballkanit Perëndimor. Mali i Zi, sipas presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, dhe kryeministrit çek Andrej Babish, ka një mundësi reale për t’u bërë anëtari i 28-të i BE-së në vitin 2028.
Costa dhe Babish, gjatë një takimi të zhvilluar sot në Pragë, vlerësuan se Mali i Zi është aktualisht vendi kandidat që ka avancuar më së shumti në procesin e integrimit evropian. “Procesi i zgjerimit është prioritet gjeopolitik. Para së gjithash në Ballkanin Perëndimor, por gjithashtu edhe për Ukrainën dhe Moldavinë. Ky është një proces që bazohet në përmbushjen e kritereve. Në këtë moment, Mali i Zi ka arritur më së largu”, deklaroi Costa në konferencën për media pas takimit me Babishin.
Presidenti i Këshillit Evropian tha se në BE ekziston optimizëm se Mali i Zi mund t’i përfundojë negociatat për kapitujt deri në fund të këtij viti, ndërsa gjatë vitit 2027 të zhvillohen negociatat për vetë marrëveshjen e anëtarësimit. “Ne tashmë kemi formuar një grup pune për përgatitjen e marrëveshjes së anëtarësimit në BE”, tha Costa, duke theksuar se krahas reformave që duhet të realizojnë vendet kandidate, edhe vetë Bashkimi Evropian duhet të reformojë institucionet e tij.
Sipas tij, BE-ja pritet të paraqesë propozime për këto reforma gjatë vitit të ardhshëm.
Kryeministri çek Andrej Babish u pajtua me vlerësimin e Costas, duke thënë se Mali i Zi është plotësisht i përgatitur për anëtarësim. “Shpresoj që simbolikisht, si anëtari i 28-të i BE-së, të anëtarësohet në vitin 2028. Shqipëria dhe vendet e Ballkanit Perëndimor presin prej shumë kohësh. Më herët i kemi dhënë premtime edhe Maqedonisë së Veriut. Mali i Zi është gjithashtu anëtar i NATO-s. Shpresoj që gjithçka të përfundojë ashtu siç dëshirojmë të gjithë”, deklaroi Babish.
Në fokus të bisedimeve ishte edhe buxheti shumëvjeçar i BE-së për periudhën 2028–2034. Costa tha se pret që vendet anëtare të arrijnë marrëveshje për buxhetin deri në fund të këtij viti, duke ruajtur fondet për politikat tradicionale, përfshirë bujqësinë, por edhe duke siguruar financim për prioritetet e reja, si mbrojtja dhe siguria.
Babish, ndërkohë, kundërshtoi shkurtimet e propozuara në fondet e kohezionit dhe bujqësisë. “Për ne janë të papranueshme shkurtimet e fondeve të kohezionit dhe bujqësisë, siç propozon Komisioni Evropian. Natyrisht, mbështesim investimet në mbrojtje dhe teknologji, por kjo nuk duhet të bëhet në dëm të rajoneve tona”, tha ai.
Costa gjatë këtyre ditëve po zhvillon vizita në të gjitha vendet anëtare të BE-së, me qëllim që të dëgjojë kërkesat dhe vërejtjet e tyre dhe të lehtësojë arritjen e një kompromisi për buxhetin e ardhshëm të Unionit.
I nderuar Kryeministër, i dashur Andrej,
Para së gjithash, ju falënderoj shumë për takimin e ngrohtë dhe jashtëzakonisht konstruktiv që zhvilluam sot, si dhe për mikpritjen tuaj në qytetin e bukur të Pragës, siç dëshmon edhe ky sfond i mrekullueshëm.
Për mua është thelbësore të zhvilloj takime me të gjithë liderët në vendet e tyre, sepse në Bashkimin tonë, çdo zë dhe çdo qëndrim kombëtar ka rëndësi.
Po arrijmë në një moment vendimtar në negociatat për buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të Bashkimit Evropian për periudhën 2028–2034. Mjedisi gjeopolitik ka ndryshuar që nga miratimi i buxhetit aktual në vitin 2020. Tani, më shumë se kurrë, duhet të investojmë në mbrojtje dhe siguri, në konkurrueshmëri dhe inovacion, si dhe në qëndrueshmëri strategjike.
Kjo nënkupton që duhet të jemi konsekuentë me ambiciet tona. Duhet ta modernizojmë buxhetin e ardhshëm në mënyrë që të përmbushim prioritetet tona të reja, duke ruajtur njëkohësisht shtyllat kryesore të mbështetjes për rajonet tona – politikën e kohezionit dhe politikën bujqësore.
Në të njëjtën kohë, ashtu si buxhetet kombëtare, edhe buxheti i Bashkimit Evropian duhet t’i përmbushë prioritetet e tij brenda kufijve të burimeve të kufizuara. Pjesa më e madhe e tij financohet përmes kontributeve kombëtare të shteteve anëtare. Dhe ne duhet t’i mbajmë këto kontribute brenda kufijve të arsyeshëm.
Prandaj, burimet e reja të të ardhurave të vetë BE-së do të jenë gjithashtu një element kyç i paketës së përgjithshme. Ato do të ndihmojnë në uljen e kontributeve kombëtare dhe, në të njëjtën kohë, në mbështetjen e investimeve ambicioze.
Është thelbësore që të arrijmë një marrëveshje deri në fund të këtij viti. Pse? Sepse nuk mund të lejojmë asnjë ndërprerje të financimit evropian për projektet dhe politikat jetike në vitin 2028.
Për ta arritur këtë objektiv, duhet të punojmë së bashku në frymën e unitetit evropian. Jam mirënjohëse për qasjen tuaj konstruktive ndaj kësaj çështjeje, i dashur Andrej. Dhe jam e bindur se, të gjithë së bashku, do t’ia dalim ta përballojmë këtë sfidë.
Energjia e përballueshme është thelbësore për konkurrueshmërinë e Evropës, veçanërisht për industrinë tonë. Çekia është një lider industrial në Evropë. Prandaj, ishte shumë e rëndësishme për mua të dëgjoja këndvështrimin tuaj.
Sigurimi i çmimeve të përballueshme dhe konkurruese të energjisë është kyç, si për qytetarët tanë, ashtu edhe për industrinë tonë. Për këtë arsye, duhet të përshpejtojmë përpjekjet tona për uljen e kostove të energjisë, duke vazhduar njëkohësisht përpjekjet për tranzicionin e pastër dhe dekarbonizimin në mënyrë teknologjikisht neutrale – që do të thotë përmes energjisë bërthamore ose burimeve të rinovueshme.
Mbrojtja e së ardhmes së industrive tona është gjithashtu çështje e forcimit të sigurisë së Evropës dhe kjo kërkon një qasje të përgjegjshme dhe të balancuar.
Ky është një nga objektivat kryesore të agjendës së Bashkimit Evropian “Një Evropë, një treg”, që synon përfundimin e tregut tonë të vetëm.
Në të njëjtën kohë, mbështetja për Ukrainën, Moldavinë dhe Ballkanin Perëndimor në rrugëtimin e tyre evropian është një investim në sigurinë dhe prosperitetin e Evropës.
E vlerësoj shumë angazhimin konstruktiv dhe të qëndrueshëm të Republikës Çeke në këtë drejtim. Ne duhet të vazhdojmë të ecim përpara përmes një procesi të drejtë, transparent dhe të bazuar në merita.
Çdo shtet anëtar ka prioritetet dhe ambiciet e veta, të ndikuara nga gjeografia dhe rrethanat e tij. Kryeministër, i dashur Andrej, dëgjimi i pikëpamjeve tuaja është thelbësor për të na ndihmuar në formësimin e përgjigjes sonë të përbashkët.
Sepse forca e Evropës buron nga uniteti i saj.
Dhe, ashtu si shtatë vjet më parë, jam e bindur se në fund të këtij procesi do të arrijmë një marrëveshje të mirë për buxhetin e ardhshëm afatgjatë të Bashkimit Evropian.
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/08/27/press-statement-by-president-costa-following-the-meeting-with-prime-minister-of-czech-republic-andrej-babis/
