Shkup, 31 korrik Zhurnal.mk – E pyetëm inteligjencën artificiale se cilat qytete në Maqedoninë e Veriut janë më të pafavorshme për jetën e të rinjve. Përgjigjja ishte se bëhet fjalë kryesisht për qytetet e vogla me nivel të lartë të shpopullimit, si Makedonski Brod, Dellçeva, Berova dhe Kratova. Në listë u përfshi edhe Tetova, për shkak të problemeve mjedisore, ndotjes së ajrit dhe kaosit në komunikacion.
Sipas analizës, në qytetet e vogla zhvillimi ekonomik është në stagnim. Pas përfundimit të arsimit të mesëm ose universitar, të rinjtë kanë pak mundësi për ndërtimin e karrierës profesionale, ndërsa edhe jeta sociale është e varfër, pasi mungojnë kinematë, teatrot dhe ngjarjet kulturore.
“Një aspekt është se të rinjtë fizikisht nuk janë më këtu, ndërsa ata që janë ende në shkollë të mesme mezi presin të përfundojnë arsimin dhe të largohen. E kemi shumë të vështirë të mobilizojmë të rinjtë për aktivitete. Para dy vitesh hapëm një Qendër Rinore, e cila njihet më shumë nga fëmijët më të vegjël, por nuk funksionon ashtu siç ishte planifikuar. Të rinjtë kërkojnë jetë kulturore dhe argëtuese, sepse kjo i përshtatet moshës së tyre. Është e vështirë të gjejmë edhe vullnetarë. Jemi përpjekur t’i angazhojmë, por mungon iniciativa nga ana e tyre. Në Makedonski Brod është e vështirë të gjesh punë, sektori privat është i dobët dhe gjatë verës të rinjtë punojnë kryesisht si kamarierë. Unë shoh potencial në turizëm, por një individ nuk mund të bëjë shumë; nevojitet një qasje sistematike dhe aktivitete të orientuara”, thotë Magdalena Zdraveska, kryetare e organizatës Local Akt në Makedonski Brod.
Megjithatë, në këto qytete të vogla është e nevojshme që të rinjtë të jenë më aktivë në kërkimin e punës ose të motivohen për të bërë punë vullnetare.
“Secili ka vizionin e vet. Të rinjtë nuk janë si brezat e mëparshëm. Shëndeti mendor i të rinjve është në gjendje jo të mirë dhe kemi organizuar edhe punëtori mbi këtë temë. Ata nuk janë të interesuar të angazhohen, edhe pse punë ka. Nuk janë të vetëdijshëm për rolin që kanë në shoqëri, në familje dhe si nxënës. Ne organizojmë ngjarje kulturore, unë jam asistente në një grup folklorik dhe kemi promovime librash. Ka të rinj të qëndrueshëm, por synimi i tyre është të shkojnë për studime në Bullgari, Slloveni, Kroaci ose, në fund, në SHBA. Pasi largohen, zakonisht nuk kthehen më”, tha Natalija Dimitrovska, koordinatore e Qendrës Rinore në Komunën e Dellçevës.
Një banore e Berovës, në moshë të mesme, thotë se qyteti është i përshtatshëm për pensionistët, por jo për të rinjtë.
“Për të rinjtë nuk është vend i mirë për të jetuar. Nuk ka mundësi punësimi dhe për këtë arsye ata largohen. Ngjarje organizohen shumë rrallë. Për pensionistët dhe për një jetë të qetë, Berova është më e mirë se qytetet e mëdha”, thotë ajo.
Një banor i Kratovës shpjegon se qyteti nuk ofron kushte të mira as për të rinjtë dhe as për të moshuarit. Sipas tij, situata po përkeqësohet dhe qyteti po shuhet dalëngadalë.
Sa i përket Shkupit, edhe pse ofron më shumë mundësi për zhvillim profesional dhe karrierë, ai konsiderohet një qytet i shtrenjtë për të jetuar, veçanërisht për të rinjtë që kanë paga fillestare të ulëta.
