Shkup, 29 shtator Zhurnal.mk – Nga 1 dhjetori hyn në fuqi rregullorja e re me kritere të rishikuara për paaftësinë e përkohshme për punë, me të cilën shkurtohet nga shtatë në pesë ditë periudha për të cilën mjekët amë mund të miratojnë në mënyrë të pavarur pushim mjekësor. Në sektorin publik dominojnë dyshimet për pushime mjekësore fiktive, ndërsa kontrollet kanë evidentuar rritje të ndjeshme të parregullsive. Këto të dhëna u bënë të ditura në emisionin e mbrëmshëm “24 Analiza” në Televizionin 24.
Drejtoresha e sektorit për kontroll në Fondin për Sigurim Shëndetësor (FSSH), Silvana Andov, bëri të ditur se versioni përfundimtar i rregullores është dërguar për miratim në Bordin Drejtues, pas së cilës do të marrë pëlqimin e Ministrisë së Shëndetësisë dhe do të publikohet në “Gazetën Zyrtare”, me qëllim që të fillojë zbatimi nga 1 dhjetori. Kjo është rishikimi i parë i kritereve diagnostikuese që nga viti 2012.
“Në periudhën nga viti 2021 deri në vitin 2025, numri i pacientëve është rritur me 6,7 për qind, por numri i pushimeve mjekësore të hapura ka shënuar rritje prej madje 33,4 për qind. Vetëm këtë vit, nga 326 kërkesa për kontroll të jashtëzakonshëm, 110 janë nga sektori publik, ndërsa 56 nga sektori privat. Kemi raste me denoncime nga punëdhënësit, ku persona me pushim mjekësor aktiv janë fotografuar në plazhe ose duke organizuar dasma. Është vërejtur edhe një trend i rritjes së numrit të incizimeve me rreze X dhe pushimeve mjekësore te punonjësit më të rinj pikërisht para sezonit veror”, zbuloi Andov.
Ajo shtoi se në institucione si Ministria e Punëve të Brendshme, për 84 persona, dhe Ministria e Mbrojtjes, për 51 persona, janë bërë kërkesa grupore për kontroll të pushimeve mjekësore të dyshimta. Përqindje e lartë e mungesave është evidentuar edhe te personeli i mesëm mjekësor në sektorin shëndetësor.
Çfarë parashikojnë saktësisht rregullat e reja?
Shkurtohen ditët pa diagnostikim: Periudha gjatë së cilës mjeku amë mund të hapte pushim mjekësor vetëm në bazë të simptomave dhe qëndrimeve doktrinare, pa gjetje specialistike, shkurtohet nga 7 në 5 ditë. Me këtë synohet të parandalohen rastet kur pacientët ndryshonin diagnozat çdo shtatë ditë pa iu nënshtruar ndonjë kontrolli.
Përjashtime të veçanta deri në 15 ditë: Për diagnoza të caktuara, mjekët amë do të vazhdojnë të kenë mundësi të menaxhojnë në mënyrë të pavarur pushimin mjekësor deri në 15 ditë vetëm me gjetje laboratorike, pa konsultë specialistike. Këtu përfshihen gripi/influenza, infeksionet akute të rrugëve të frymëmarrjes, enteritet virale dhe disa gjendje gjinekologjike.
Zgjerim për fertilizimin in vitro dhe rastet spitalore: Afati i pushimit mjekësor pas një rezultati pozitiv të procedurës in vitro zgjatet deri në tre muaj. Gjithashtu përcaktohet qartë se nuk kërkohet prania fizike e pacientit te mjeku ose komisioni në rastet e personave me sëmundje të rënda, personave që janë në trajtim spitalor, në trajtim jashtë vendit, si dhe për personat shoqërues të fëmijëve deri në moshën tre vjeç.
“Nuk do të ketë polici që do të trokasë në dyer me shkopinj”
Andov i mohoi kategorikisht spekulimet se pushimi mjekësor do të shndërrohet në një lloj arresti shtëpiak apo se policia do të hyjë nëpër shtëpitë e qytetarëve.
“FSSH edhe deri më tani ka pasur kompetencë ligjore për të kryer kontroll në terren të të siguruarit pas denoncimit nga punëdhënësi, kur ekziston dyshim për një pushim mjekësor aktiv. Me MPB-në nuk planifikohen ndërhyrje me policë, por në të ardhmen, përmes memorandumeve, synohet vendosja e një sistemi për shkëmbim elektronik të të dhënave – për shembull, evidencë nëse një person që është në pushim mjekësor aktiv ka regjistruar dalje nga kufiri shtetëror”, shpjegoi Andov.
Përplasje: Sindikata kërkon përgjegjësi te mjekët, ndërsa mjekët amë ankohen për presione
Nënkryetari i Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë (LSM), Ivan Peshevski, theksoi se rregullorja nuk duhet të godasë punëtorët e ndershëm që janë realisht të sëmurë dhe paralajmëroi për një përplasje të mundshme me marrëveshjet kolektive, ku parashikohen afate prej shtatë ditësh.
“Nuk mund të jenë fajtorë 700.000 punëtorë për shkak të disa personave që janë fotografuar në Itali. Nëse një punëtor simulon, përgjegjësia është te ai që e ka nënshkruar dhe lëshuar dokumentin – mjeku amë. Të ndëshkohen ata që japin pushim mjekësor personave të shëndetshëm. Në sektorin real privat, njerëzit janë të stërmunduar nga puna dhe nuk ka hapësirë për manipulime. Problemi me mungesat është i përqendruar në institucionet publike, ku shteti duhet t’i kontrollojë kushtet e punës”, tha Peshevski.
Nga ana tjetër, kryetari i Shoqatës së Mjekëve të Përgjithshëm dhe të Mjekësisë Familjare, dr. Dragan Georgievski, i hodhi poshtë akuzat se mjekët janë fajtorët kryesorë, duke theksuar presionet nga vetë pacientët për shkak të modelit të kapitacionit.
“Mjekët nuk janë hetues. Ne varemi nga numri i pacientëve. Shpesh mjekët janë nën presion: ‘Nëse nuk më jep pushim mjekësor, do t’i marr kartelat e gjithë familjes dhe do të shkoj te një mjek tjetër’. Pacientët dinë të simulojnë aq bindshëm simptomat e diskopatisë ose spondilozës, saqë duhet t’i mbështesni me gjetje mjekësore. Për më tepër, shkurtimi në pesë ditë do të shkaktojë kaos të ri me udhëzimet prioritare drejt shëndetësisë sekondare, pasi terminet specialistike në klinika tashmë janë të stërmbushura dhe të bllokuara”, paralajmëroi dr. Georgievski.
