Shkup, 17 qershor, Zhurnal.mk – Maqedonia e Veriut po hyn në një periudhë me thatësira më të shpeshta dhe më të gjata, të cilat tashmë lënë pasoja të dukshme mbi bujqësinë dhe ekonominë. Fermerët paguajnë kosto më të larta për prodhim dhe për mbrojtje nga temperaturat ekstreme, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se pa masa të kohshme për adaptim, kriza klimatike mund të rrezikojë seriozisht edhe atë pak prodhim bujqësor vendas, shkruan Vecer, transmeton Zhurnal.
“Ndryshimet klimatike tashmë reflektohen në xhepin tonë – xhepin e prodhuesve, dhe kjo na çon drejt situatës të heqim dorë nga prodhimi bujqësor dhe të shkojmë të punojmë në degë të tjera ekonomike”, thotë Gjorgji Karakashev, kryetar i Rrjetit Kombëtar Bujqësor, për gazetën Vecer.
Ndryshimet klimatike dhe thatësirat shkaktojnë humbje të rënda ekonomike në bujqësinë maqedonase përmes uljes së rendimenteve, rritjes së kostove të prodhimit dhe kompensimit të pamjaftueshëm, ndërsa për shtetin ato nënkuptojnë shpenzime më të mëdha buxhetore, rritje të importit të ushqimit dhe ulje të konkurrueshmërisë së sektorit bujqësor.
Vlerësime kombëtare për rreziqet klimatike tregojnë se më të ekspozuara ndaj thatësirës janë zonat fushore dhe luginat në pjesën lindore, qendrore dhe juglindore të vendit. Analizat moderne të ariditetit tregojnë se zonat më të thata janë përgjatë Vardarit dhe në luginat lindore, ku ka më pak reshje, temperatura të larta verore dhe avullim të shtuar.
Karakashev ka paralajmëruar disa herë se thatësirat, temperaturat e larta dhe ekstremet e tjera klimatike tashmë shkaktojnë pasoja të rënda ekonomike për bujqësinë. Ai thekson se ndryshimet klimatike, së bashku me shtrenjtimin e materialeve të prodhimit, e ulin fitimshmërinë.
“Jemi dëshmitarë të ndryshimeve klimatike drastike, që sjellin ekstreme të pazakonta për rajonin tonë. Këto ndryshime po ndodhin vazhdimisht, por dekadën e fundit janë shprehur në mënyrë drastike. Muajin e kaluar (maj) kishim temperatura jashtëzakonisht të ulëta, që sollën ngrirje të pemëve dhe kulturave perimore, duke ndikuar në rendiment dhe cilësi. Ndërsa këtë muaj (qershor) kemi temperatura jashtëzakonisht të larta, që po ndikojnë në vegjetacionin e bimëve dhe na detyrojnë të përdorim masa shtesë mbrojtëse, si hijëzimi, që na kushton dhe na rëndon financiarisht”, thotë Karakashev.
Ai shton se për shkak të diellit të fortë do të duhet të vendosë rrjetë të dyfishtë hijëzimi mbi serrën për të ulur temperaturën nën 30 gradë Celsius, pasi bimët përndryshe do të humbasin lulen.
“Në vendet perëndimore kanë prodhim të suksesshëm sepse vendosin ventilatorë ose klimatizues në serra. Pse të mos aplikohet edhe tek ne? Kemi diell, kemi panele fotovoltaike, pse të mos e përdorim atë energji për uljen e temperaturës? Zgjidhjet ekzistojnë, vetëm duhet të zbatohen, por nga autoritetet nuk shohim masa konkrete”, thekson ai.
Sipas tij, akumulimet e ujit në vend, nga të cilat fermerët marrin ujë për vaditje, tregojnë deficit shumëvjeçar, pasi në dimër mungojnë borat dhe reshjet, ndërsa është ulur edhe niveli i ujërave nëntokësore.
“Shkenca sugjeron se Maqedonia ngadalë, por sigurt, po futet në brezin saharian dhe po shkon drejt klimës shkretinore. Prandaj është e nevojshme të bëhet një analizë e detajuar e gjendjes dhe të miratohet një strategji me masa për zbutje ose parandalim të ndryshimeve klimatike. Përndryshe, si shtet do të përballemi me deficit të rëndë të produkteve bujqësore bazë. Ndryshimet klimatike tashmë reflektohen në xhepin tonë – xhepin e prodhuesve, dhe kjo na çon drejt situatës të heqim dorë nga bujqësia dhe të shkojmë të punojmë në degë të tjera ekonomike”, përfundon Karakashev.
