Shkup, 29 shtator Zhurnal.mk – Me rastin e 29 shtatorit – Ditës Ndërkombëtare për Ndërgjegjësimin mbi Humbjet dhe Hedhjen e Ushqimit (IDAFLW), organizatat shëndetësore dhe humanitare ngrenë alarmin për paradoksin e kohës sonë: ndërsa rreth një miliard ton ushqim përfundon çdo vit në mbeturina, një në çdo 13 njerëz në botë përballet me urinë.
Nën moton “Potenciali transformues i reduktimit të humbjeve dhe hedhjes së ushqimit”, shënimi i sivjetshëm e vë theksin te pasojat globale të shpërdorimit dhe përdorimit jo racional të ushqimit.
Shifra shqetësuese dhe pasojat ekonomike
Sipas të dhënave të Programit të Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP) dhe Organizatës së Ushqimit dhe Bujqësisë (FAO), pjesa më e madhe e mbetjeve ushqimore krijohet në amvisëri.
Rreth 60 për qind e mbetjeve ushqimore krijohen në amvisëri, 28 për qind në sektorin e hotelerisë dhe shërbimeve, ndërsa 12 për qind në shitjen me pakicë.
Pothuajse 19 për qind e ushqimit të disponueshëm për konsumatorët, ose rreth 1.05 miliard tonë, hidhet ose prishet. Përveç kësaj, rreth 13 për qind e ushqimit humbet para se të arrijë në raftet e dyqaneve, gjatë proceseve të korrjes dhe transportit.
Vlera vjetore e ushqimit të hedhur tejkalon një trilion dollarë amerikanë.
Në të njëjtën kohë, ushqimi që hidhet në nivel global do të mund të ushqente rreth 1.26 miliard njerëz çdo vit. Megjithatë, vlerësimet tregojnë se nga 608 deri në 696 milionë njerëz në botë përballen me mungesë ushqimi.
Përfitime për buxhetin, shëndetin dhe planetin
Ekspertët theksojnë se zgjidhja e këtij problemi sjell përfitime të trefishta: përmirëson sigurinë ushqimore, ul presionin mbi burimet natyrore dhe emetimet e gazeve serrë, si dhe nxit rritjen ekonomike.
Reduktimi i mbetjeve ushqimore është pjesë e Objektivave të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim të Qëndrueshëm (SDG 12), me synimin që deri në vitin 2030 të përgjysmohet sasia e ushqimit të hedhur për kokë banori.
Si mund të ndihmojnë amvisëritë?
Duke qenë se pjesa më e madhe e mbetjeve ushqimore krijohet në shtëpi, secili individ mund të luajë një rol të rëndësishëm në reduktimin e tyre.
Rekomandohet që blerjet të planifikohen paraprakisht, të përgatitet një listë para se të shkohet në market dhe të blihet vetëm ajo që nevojitet.
Gjithashtu, është e rëndësishme t’u kushtohet vëmendje afateve të përdorimit dhe të lexohen me kujdes shënimet në ambalazh, veçanërisht te produktet që prishen shpejt.
Ruajtja e ushqimeve në temperaturën e duhur mund të zgjasë jetëgjatësinë e tyre, ndërsa përgatitja e sasive të përshtatshme ndihmon në shmangien e tepricave. Ushqimi i mbetur mund të ngrihet, të ndahet me të tjerët ose të dhurohet.
Një tjetër mundësi është kompostimi, përmes të cilit mbetjet ushqimore mund të shndërrohen në pleh organik.
Me pritshmërinë që popullsia botërore deri në vitin 2050 të arrijë në 9.7 miliardë njerëz, ndryshimi i zakoneve dhe një qasje më e përgjegjshme ndaj ushqimit po bëhen gjithnjë e më të rëndësishme për sigurimin e një të ardhmeje të qëndrueshme.
