Vjenë, 1 qershor Zhurnal.mk – Një javë para Samitit BE–Ballkani Perëndimor, Komiteti Ekonomik dhe Social Evropian (KESE) organizoi një konferencë në Vjenë, ku u theksua se shoqëria civile ka rol vendimtar në ndërtimin e besimit mes qytetarëve dhe institucioneve, si dhe në rritjen e mbështetjes për zgjerimin e Bashkimit Evropian.
Sipas të dhënave të fundit të Eurobarometrit, 53 për qind e qytetarëve të BE-së mbështesin zgjerimin e mëtejshëm të Unionit, me përkrahje veçanërisht të lartë te të rinjtë. Megjithatë, niveli i mbështetjes ndryshon ndjeshëm nga një shtet anëtar në tjetrin.
Austria, megjithëse mbështet politikisht procesin e zgjerimit, është ndër vendet ku opinioni publik shfaq më pak entuziazëm. Vetëm 38 për qind e qytetarëve austriakë janë në favor të zgjerimit, çka ishte edhe arsyeja pse Vjena u zgjodh për të pritur këtë konferencë me synimin për të promovuar përfitimet e zgjerimit te publiku vendas.
Presidenti i KESE-së, Séamus Boland, deklaroi se zgjerimi i BE-së është një domosdoshmëri gjeopolitike për një Evropë më të fortë, më të sigurt dhe më të begatë, por paralajmëroi se mbështetja e qytetarëve nuk duhet të merret si e garantuar.
“Shoqëria civile duhet të jetë në zemër të këtij procesi, duke ndërtuar ura mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor dhe duke kontribuar në reformat dhe prosperitetin që sjell zgjerimi”, tha Boland.
Pjesëmarrësit në konferencë vlerësuan se sfida kryesore nuk është vetëm politike, por edhe komunikative. Sipas Eurobarometrit, rreth dy të tretat e qytetarëve të BE-së deklarojnë se nuk janë mjaftueshëm të informuar për procesin e zgjerimit.
Në këtë drejtim, u theksua nevoja për të prezantuar më qartë përfitimet konkrete që zgjerimi sjell për sigurinë, ekonominë dhe qëndrueshmërinë demokratike të Evropës, si dhe për qytetarët e vendeve anëtare dhe atyre kandidate.
E dërguara speciale e Austrisë për Evropën Juglindore dhe Zgjerimin e BE-së, Ulrike Hartmann, vuri në dukje rëndësinë e komunikimit të ndërsjellë mes shteteve anëtare dhe vendeve kandidate për rikthimin e besimit publik dhe demonstrimin e përfitimeve reciproke të procesit.
Ndërkaq, Wojciech Kowalski nga Drejtoria e Përgjithshme e Komisionit Evropian për Zgjerimin dhe Fqinjësinë Lindore theksoi se komunikimi me publikun në shtetet anëtare është thelbësor.
“Paraqitja e arritjeve dhe mënyrës së si zbatohet legjislacioni i BE-së në vendet kandidate ndihmon në bindjen e qytetarëve se zgjerimi është një proces i bazuar në meritë”, tha ai.
Konferenca u mbajt nën kujdesin e Presidencës së Qipros të Këshillit të BE-së dhe mblodhi mbi 100 pjesëmarrës nga Ballkani Perëndimor, institucionet evropiane, shoqëria civile dhe autoritetet austriake. Organizatorë të saj ishin KESE, Komisioni Evropian, Fondacioni i Shoqërisë së Hapur për Ballkanin Perëndimor dhe Këshilli për Bashkëpunim Rajonal.
Në një mesazh video, zëvendësministrja për Çështjet Evropiane e Qipros, Marilena Raouna, theksoi se zgjerimi po bëhet një nga prioritetet më urgjente të Bashkimit Evropian.
“Zgjerimi nuk është vetëm një zgjedhje politike, por një imperativ strategjik. Fuqia e tij qëndron në aftësinë transformuese për të integruar dhe bashkuar Evropën”, deklaroi ajo.
Gjatë diskutimeve, folësit kërkuan një rol më aktiv të shoqërisë civile në procesin e zgjerimit, duke e cilësuar atë si urën më të rëndësishme mes institucioneve dhe qytetarëve.
Eurodeputeti Thomas Waitz tha se shoqëria civile duhet të përfshihet në mënyrë të mirëfilltë në proceset reformuese dhe të ketë mundësi të mbajë politikën përgjegjëse.
Nga ana tjetër, drejtori i Fondacioneve të Shoqërisë së Hapur për Ballkanin Perëndimor, Andi Dobrushi, theksoi se zgjerimi nuk duhet të shihet si një projekt bamirësie për rajonin, por si një proces ku Ballkani Perëndimor kontribuon në forcimin e vetë Bashkimit Evropian.
Ai vlerësoi se organizatat e shoqërisë civile shpesh konsultohen, por rrallëherë marrin pjesë në vendimmarrje.
“Problemi nuk është mungesa e ekspertizës apo angazhimit të shoqërisë civile. Problemi është se shpesh nuk kemi një vend në tryezën ku merren vendimet”, tha Dobrushi.
Në konferencë u diskutua gjithashtu për rolin e sindikatave, partnerëve socialë dhe bashkëpunimit rajonal në forcimin e demokracisë, luftimin e dezinformimit dhe afrimin socio-ekonomik me Bashkimin Evropian.
Presidenti i Federatës së Sindikatave Austriake dhe i Konfederatës Evropiane të Sindikatave, Wolfgang Katzian, paralajmëroi se zgjerimi nuk mund të mbështetet vetëm në integrimin ekonomik.
“Pa sindikata të forta, dialog social dhe mbështetje financiare të mjaftueshme, ekziston rreziku i krijimit të konkurrencës së padrejtë në tregun e punës, në vend të prosperitetit të përbashkët”, tha ai.
Përfundimet e konferencës do t’i dorëzohen Presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, si dhe Presidencës së Qipros, në prag të Samitit BE–Ballkani Perëndimor që do të mbahet më 5 qershor në Mal të Zi.
Gjatë konferencës u theksua se zgjerimi i Bashkimit Evropian nuk është vetëm një proces institucional dhe politik, por edhe një projekt që kërkon mbështetjen aktive të qytetarëve dhe përfshirjen e drejtpërdrejtë të shoqërisë civile. Folësit vlerësuan se organizatat e shoqërisë civile, sindikatat dhe partnerët socialë luajnë rol të rëndësishëm në forcimin e demokracisë, promovimin e reformave dhe luftimin e dezinformimit.
Pjesëmarrësit kërkuan që shoqëria civile të mos mbetet vetëm në rolin e konsultimit, por të ketë një vend më aktiv në proceset vendimmarrëse që lidhen me zgjerimin dhe integrimin evropian. Sipas tyre, kjo do të ndihmonte në rritjen e besimit të qytetarëve dhe në përshpejtimin e reformave në vendet kandidate.
Konferenca u zhvillua në prag të Samitit BE–Ballkani Perëndimor dhe përfundimet e saj pritet të shërbejnë si kontribut i rëndësishëm në diskutimet e liderëve evropianë për të ardhmen e procesit të zgjerimit dhe integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian.
