Shkup, 18 prill, Zhurnal.mk – Deklaratat e fundit të partisë bullgare Rilindja për “integrim të plotë” dhe bashkim të Bullgaria me Maqedonia e Veriut nuk janë thjesht një premtim elektoral i zakonshëm. Ato janë një sinjal që në Ballkan ende mbijetojnë ide që sfidojnë realitetin politik, juridik dhe historik të rajonit.
Në një kohë kur vendet e rajonit synojnë integrimin në Bashkimi Evropian dhe forcimin e bashkëpunimit, rikthimi i narrativave për bashkime shtetërore mbi baza etnike apo historike përbën një hap prapa. Këto ide nuk janë vetëm të parealizueshme, por edhe potencialisht destabilizuese. Ballkani ka paguar një çmim të lartë për projekte të tilla në të kaluarën, shkruan Zhurnal.
Partia politike bullgare “Rilindja” në programin e saj për zgjedhjet parlamentare që mbahen të dielën, ka riafirmuar angazhimin për një integrim të plotë të Bullgarisë me Maqedoninë në një shtet të përbashkët.
“Në fund, por jo më pak e rëndësishme, është çështja e marrëdhënieve me Maqedoninë. Maqedonia është shteti i dytë bullgar në Gadishullin Ballkanik dhe ‘Rilindja’ punon për bashkimin e dy formacioneve shtetërore bullgare në një shtet të përbashkët. Rruga drejt këtij bashkimi është integrimi gjithnjë e më i plotë ekonomik, kulturor dhe politik, i cili do të çonte në rikthimin e unitetit të ndërprerë të popullit bullgar dhe do ta bënte Bullgarinë vendin më të madh dhe më të fuqishëm në Evropën Juglindore”, thuhet në programin zgjedhor të partisë së Kostadin Kostadinov, në pjesën për politikën e jashtme.
Është e qartë se kjo retorikë shërben më shumë për konsum të brendshëm politik. Partitë si “Rilindja”, të udhëhequra nga Kostadin Kostadinov, shpesh mobilizojnë votuesit përmes temave identitare dhe historike. Por kur këto ide artikulohen në programe zyrtare, ato dalin përtej kufijve të debatit të brendshëm dhe ndikojnë në marrëdhëniet ndërshtetërore.
Për Maqedonia e Veriut, një vend anëtar i NATO dhe aspirant për në BE, deklarata të tilla nuk mund të trajtohen si të parëndësishme. Ato cenojnë parimin e sovranitetit dhe integritetit territorial – themel i rendit ndërkombëtar modern.
Nga ana tjetër, nuk duhet anashkaluar fakti se disa nga propozimet e përmendura – si ndërtimi i korridoreve infrastrukturore dhe lidhjeve hekurudhore – janë në vetvete të dobishme dhe të nevojshme. Por kur ato vendosen në funksion të një agjende politike për “bashkim”, humbin kuptimin e tyre si projekte zhvillimore dhe shndërrohen në mjete presioni politik.
Në fund, pyetja nuk është nëse këto ide janë të realizueshme – sepse nuk janë. Pyetja është pse vazhdojnë të promovohen dhe çfarë pasoja mund të kenë. Përgjigjja është e thjeshtë: retorika e tillë ushqen ndasi, rrit tensionet dhe largon rajonin nga e ardhmja evropiane që pretendon të ndërtojë.
Ballkani nuk ka nevojë për projekte të reja të ndarjes apo bashkimit të imponuar. Ka nevojë për bashkëpunim, respekt reciprok dhe përqendrim te zhvillimi. Çdo alternativë tjetër është një rikthim në një të kaluar që askush nuk duhet ta dëshirojë më.
