Të flesh nuk është një pauzë mes dy ditëve: është mirëmbajtje biologjike, shkruan salute.eu.
Një studim i ri sugjeron se trupi ynë duket se plaket më mirë kur gjumi qëndron brenda një intervali të caktuar: as shumë pak dhe as shumë.
Një studim i MULTI Consortium, i bazuar kryesisht në të dhënat e UK Biobank, u përpoq të masë lidhjen mes kohëzgjatjes së gjumit dhe plakjes biologjike duke përdorur një qasje shumë moderne: jo vetëm pyetësorë, por edhe “orë biologjike” të përftuara nga rezonanca magnetike, proteinat plazmatike dhe metabolitët.
Mosha biologjike dhe mosha kronologjike
Ideja është e thjeshtë: mosha kronologjike tregon sa vjeç jemi; mosha biologjike përpiqet të tregojë si janë realisht organet tona.
Dy persona 60-vjeçarë mund të kenë trupa shumë të ndryshëm: njëri me një sistem metabolik, kardiovaskular dhe cerebral më “të ri”, tjetri me shenja biologjike të plakjes së përshpejtuar.
Studimi analizoi 23 orë biologjike që lidhen me organe dhe sisteme të ndryshme, nga truri te mëlçia, nga sistemi imunitar te pankreasi.
Rezultati kryesor është një kurbë në formë U. Ata që flenë shumë pak, nën 6 orë, shfaqin shenja të një moshe biologjike më të lartë.
Por e njëjta gjë ndodh edhe me ata që flenë shumë gjatë, mbi 8 orë. Zona e lidhur me vlerat më të favorshme ndodhet, në varësi të organit dhe gjinisë, mes rreth 6.4 dhe 7.8 orëve gjumë.
Ky rezultat nuk do të thotë se ekziston një numër magjik i vlefshëm për të gjithë. Por tregon se gjumi është një rregullator sistemik: nuk lidhet vetëm me trurin apo kujtesën, por me të gjithë organizmin.
Në studim, ndryshimet e lidhura me gjumin shfaqen në shumë nivele: imazhe të organeve, proteina qarkulluese, metabolizëm.
Është sikur trupi, kur pushimi është kronikisht i pamjaftueshëm ose i tepërt, lë gjurmë të matshme në shumë zona të organizmit.
Efektet e gjumit shumë të shkurtër
Gjumi i shkurtër rezultoi i lidhur në mënyrë të veçantë me sëmundjet kardiovaskulare, diabetin, obezitetin, çrregullimet respiratore, problemet tretëse, ankthin dhe depresionin.
Nuk është surprizë: të flesh pak rrit aktivizimin e sistemit nervor simpatik, ndryshon hormonet e urisë, përkeqëson ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe favorizon inflamacionin.
Praktikisht, trupi mbetet në një gjendje alarmi edhe kur duhet të rikuperohet.
Kur flihet shumë
Më delikat është interpretimi i gjumit të gjatë. Të flesh shumë nuk është domosdoshmërisht “e dëmshme” në vetvete. Në shumë raste mund të jetë një sinjal: depresioni, apneja e gjumit, inflamacioni kronik, dhimbjet, dobësia fizike apo sëmundje tashmë ekzistuese mund të rrisin nevojën e dukshme për gjumë.
Studimi sugjeron se gjumi i zgjatur mund të pasqyrojë procese biologjike më komplekse, sidomos të lidhura me trurin dhe plakjen e organeve.
Edhe të dhënat mbi vdekshmërinë duhen lexuar me kujdes, por meritojnë vëmendje: krahasuar me ata që flinin 6-8 orë, si gjumi i shkurtër ashtu edhe ai i gjatë lidhej me një rrezik më të lartë vdekjeje nga çdo shkak.
Kjo nuk provon automatikisht se ndryshimi i kohëzgjatjes së gjumit mjafton për të ulur rrezikun, por konfirmon se gjumi është një tregues shumë i fuqishëm i gjendjes së përgjithshme shëndetësore.
