Shkup, 10 prill, Zhurnal.mk – Në Maqedoninë e Veriut fëmijët nuk janë asapk të mbrojtur nga interneti dhe përdorimi i rrjeteve sociale. Shumë shtete kanë filluar seriozisht të mendojnë që të vendosin restriksione të ndryshme. Së fundmi edhe tek ne, 76 për qind e qytetarëve kërkojnë që të vendoset kontroll mbi rrjetet sociale për fëmijët. Rreziku dhe dëmet ndaj të cilave po ekspozohen të rinjtë janë të shumta, andaj shteti duhet me urgjencë të mendoj se si t’i mbrojë fëmijët dhe të rinjtë, shkruan “Zhurnal.mk”.
Prindërit kërkojnë mbrojtje për fëmijët nga efeketet e mediave sociale!
Sipas një ankete të Institutit për Demokraci – Societas Civilis Shkup, deri në 78% e qytetarëve mbështesin ndalimin e aksesit në mediat sociale për fëmijët nën 12 vjeç dhe rregullimin e aksesit për të miturit deri në 16 vjeç.
Rezultati mesatar i mbështetjes është 4.3 nga 5, gjë që tregon një konsensus të gjerë shoqëror se institucionet nuk duhet të presin më gjatë dhe të vendosin masa urgjente.
Ndalimi dhe rregullimi i rrjeteve sociale në Maqedoninë e Veriut është mbështetur deri më tani nga pothuajse 3,000 qytetarë. Ata kërkojnë qartë mbrojtjen e fëmijëve nën 16 vjeç përmes ndalimit dhe rregullimit të përdorimit të rrjeteve sociale, gjë që kërkon masa të qarta ligjore dhe institucionale: verifikimin e moshës, kontrollin e shtuar prindëror, kufizimin e shënjestrimit algoritmik të fëmijëve, mbrojtje të veçantë të të dhënave personale të të miturve, sanksione për platformat dhe një program kombëtar për shkrim-lexim dixhital.
Mbështetja është e lartë në të gjitha grupet demografike. Është veçanërisht e theksuar tek të anketuarit më të vjetër (rreth 80% mbi 40 vjeç), por mbetet e fortë tek grupmoshat më të reja (69% e atyre të moshës 18-29 vjeç) që mbështesin rregullimin.
Mbështetja është e lartë si tek popullatat urbane ashtu edhe ato rurale, duke treguar se çështja nuk është margjinale, por përkundrazi një temë që prek familjet, shkollat dhe shoqërinë në tërësi, shkruan “Zhurnal.mk”
Shumica e qytetarëve në BE janë të shqetësuar për sigurinë e fëmijëve në internet
Shumica dërrmuese e njerëzve në BE janë të shqetësuar për sigurinë e fëmijëve në internet. Sipas një hulumtimi që e ka bërë Agjencia e Bashkimit Evropian për të drejtat fundamentale (FRA) më shumë se 8 në 10 persona në BE janë mjaft ose shumë të shqetësuar për një listë kërcënimesh që paraqet përdorimi i shërbimeve dhe platformave online.
89% (nëntë në 10) janë të shqetësuar për fëmijët që kontaktohen në internet nga njerëz që kërkojnë t’i shfrytëzojnë ata. I njëjti numër janë të shqetësuar për ekspozimin e fëmijëve ndaj përmbajtjes së dhunshme. 88% janë të shqetësuar se fëmijët kalojnë shumë kohë duke përdorur aplikacione të caktuara dhe bëhen të varur prej tyre, shkruan “Zhurnal.mk”
Shumica e njerëzve në BE (të moshës 18 vjeç e lart) mbështesin ndalimet ligjore të përdorimit të mediave sociale nga fëmijët.
74% (tre në katër) mendojnë se mediat sociale duhet të ndalohen për fëmijët e një moshe të caktuar. Të anketuarit më shpesh treguan se kufizimet duhet të zbatohen deri në moshën 16 vjeç (16% e të anketuarve) ose 18 vjeç (gjithashtu 16% e të anketuarve). Të anketuar të tjerë treguan deri në moshën 15 vjeç (13%) ose 14 vjeç (11%).
Shumica e të anketuarve adoleshentë mendojnë se përdorimi i mediave sociale duhet të kufizohet deri në një moshë të caktuar (bazuar në 531 të anketuar të moshës 15 deri në 17 vjeç).
Kur u pyetën deri në çfarë moshe duhet të kufizohet, 13% thanë deri në moshën 12 vjeç, 11% thanë deri në moshën 13 vjeç, 15% thanë deri në moshën 14 vjeç dhe 16% thanë deri në moshën 15 vjeç. Më rrallë, adoleshentët mendojnë se mediat sociale duhet të lejohen vetëm kur mbushin 16 vjeç (6%), 17 vjeç (0%) ose 18 vjeç (4%), shkruan “Zhurnal.mk”
Qeveritë në të gjithë botën kërkojnë të ndalojnë përdorimin e mediave sociale nga adoleshentët
Qeveritë në të gjithë botën po bëjnë përpjekje për të ndaluar përdorimin e mediave sociale nga adoleshentët, mes provave në rritje për dëme të mundshme. Megjithatë kritikët argumentojnë se ndalimet e përgjithshme janë një zgjidhje e shpejtë dhe joefektive.
Australia u bë vendi i parë që zbatoi një ndalim gjithëpërfshirës të mediave sociale për personat nën 16 vjeç në dhjetor, duke kërkuar që platforma si Instagram i Metës, TikTok i ByteDance, YouTube, Alphabet, X i Elon Musk dhe Reddit të zbatojnë masa të verifikimit të moshës ose do të përballen me penalitete.
Disa vende evropiane tani po kërkojnë të ndjekin shembullin e Australisë, me Mbretërinë e Bashkuar, Spanjën, Francën dhe Austrinë që po hartojnë propozimet e tyre. Edhe pse një ndalim kombëtar në SHBA duket i pamundur, legjislacioni në nivel shtetëror është duke u hartuar, shkruan “Zhurnal.mk”
Pasojat nga rrjetet sociale për fëmijët
Kalimi i kohës në mediat sociale është bërë pothuajse një mënyrë jetese për shumicën e të rriturve — duke shfletuar video për orë të tëra në ditë. Adoleshentët që kalojnë më shumë se tre orë në ditë në mediat sociale dyfishojnë rrezikun e depresionit dhe ankthit.
Ndërsa ekspertët sapo kanë filluar të kuptojnë ndikimin e mediave sociale tek fëmijët, një studim tregon se fëmijët nën 11 vjeç që përdorin Instagram dhe Snapchat kanë më shumë gjasa të kenë sjellje problematike dixhitale, si të kenë miq vetëm online dhe të vizitojnë faqe interneti që prindërit nuk do t’i miratonin, si dhe një shans më të madh për të marrë pjesë në ngacmime online.
Shumë kohë në aplikacionet e mediave sociale mund të çojë në një rritje të pakënaqësisë me trupin, çrregullimeve të të ngrënit dhe vetëvlerësimit të ulët. Ndërsa kjo është veçanërisht shqetësuese për vajzat adoleshente, raportet tregojnë se 46% e adoleshenteve të moshës 13 deri në 17 vjeç thanë se mediat sociale i bënin të ndiheshin më keq për trupat e tyre.
Përveç sjelljeve problematike dixhitale, mund të ketë ndryshime në sjelljen e përditshme të fëmijëve në shtëpi, si rritje e nervozizmit, ankth i shtuar, depresioni i rritur, probleme të shtuara me gjumin, mungesa e vetëvlerësimit, mungesa e fokusit dhe përqendrimit.
Megjithatë, mediat sociale mund të kenë një efekt pozitiv tek fëmijët si p.sh. duke i ndihmuar ata të mësojnë se si të komunikojnë me të tjerët, të ndërtojnë marrëdhënie dhe si të menaxhojnë dikë që nuk është i sjellshëm me ta.
Kontrolli i ndaj fëmijëve për përdorimin e mediave sociale është e nevojshme dhe e duhur edhe në Maqedoninë e Veriut. Interneti për adoleshentët dhe fëmijët është “thikë me dy tehe”, prandaj varet se si përdoret. Nëse përdoret për të mirë, kjo sjell pozitivitet, por kryesisht këto rrjete sociale përdoren për budallallëqe, prandaj, është e nevojshme të ndërpritet qasja në rrjete sociale për fëmijët deri në moshën 12 vjeçare, dhe të kontrollohet përmbajtja deri në moshën 16 vjeçare, shkruan “Zhurnal.mk”.
