Shkup, 3 shkurt – Dy ndërtesat e papërfunduara në Rektoratin e Universitetit të Shën Kirilit dhe Metodit (UKM), ndërtimi i të cilave është ndalur për më shumë se dhjetë vjet, do të përfundojnë kur të zgjidhet një projektues dhe më pas një kontraktor për punimet e ndërtimit. Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH) njoftoi se të premten, më 30 janar, përfundoi afati për aplikim në tenderin për projekte të reja ndërtimi, i cili u shpall në fund të vitit të kaluar bazuar në analizën e ekspertëve të gjendjes aktuale të ndërtesave të papërfunduara dhe në përputhje me nevojat e përdoruesve të tyre të ardhshëm.
Disa nga nevojat, si dhe standardet e ndërtimit, kanë ndryshuar që nga viti 2013, kur filloi ndërtimi, dhe për këtë arsye është vendosur dhe deklaruar në tender që të dy ndërtesat do të përdoren vetëm nga Fakulteti i Shkencave Informatike dhe Inxhinierisë Kompjuterike (FSHIIK), sepse njëra ndërtesë nuk i plotëson nevojat as të këtij, as të Fakultetit të Edukimit Fizik, Sportit dhe Shëndetit, për të cilin ishte menduar ndërtesa tjetër.
Për Fakultetin e Edukimit Fizik, sipas Ministrisë së Arsimit, është planifikuar një ndërtesë e re në vendin ku ndodhet.
Thirrja për oferta për ridizajnimin e objekteve u bë kur Ministria e Arsimit mori analizën e bërë nga një trup ekspertësh, i koordinuar nga Prof. Goran Markovski nga Fakulteti i Inxhinierisë Civile. Grupi i punës përfshinte edhe fakultete të tjera të UKM-së, si FIETI, Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike dhe Fakulteti i Arkitekturës, si dhe Instituti i Inxhinierisë së Tërmeteve dhe Seizmologjisë Inxhinierike (IITSI).
Profesori Markovski tha për MIA-n se dy ndërtesat, të cilat mbulojnë një sipërfaqe totale prej 22,753 metrash katrorë, do të ruajnë dimensionet e tyre ekzistuese dhe nuk do të kenë fasadë baroke.
Dy ndërtesat do të lidhen nën tokë me një parking, dhe do të ketë një lidhje të ngrohtë me to, pasi ato do të jenë një fakultet.
“Tani duhet të gjejmë një projektues, dhe pastaj një kontraktor për të përfunduar punën: detyra e projektit është mjaft e gjerë në të gjitha aspektet. Projektuesve të ardhshëm u janë dhënë udhëzime të caktuara se ku të lëvizin në aspektin e formës arkitekturore, por sigurisht jo shumë në detaje, sepse projektuesit duhet t’i jepet liri”, thotë Prof. Markovski.
Gjatë analizimit të gjendjes së ndërtesave të papërfunduara, siç thotë profesori, ata u habitën nga karbonizimi i fortë në beton, gjë që konfirmon se ka ndotje energjetike në atë pjesë të Shkupit. Karbonizimi i betonit në një nivel kaq të lartë çuditërisht është përcaktuar në disa vende në ndërtesa si rezultat i një kombinimi të lagështisë dhe një pranie të lartë të dioksidit të karbonit, një proces që mund të çojë në korrozion të armaturës.
“Në një periudhë kaq të shkurtër prej dhjetë vjetësh, kemi një karbonizim kaq të madh që ka depërtuar në thellësi të elementëve të betonit. Ekziston edhe rasti i strukturave të urave, të cilat janë të ekspozuara ndaj ndikimeve të jashtme, por ky është një proces që duhet të zgjasë njëqind vjet. Dhe ja ku e kemi vetëm në dhjetë vjet. Dhe nga një këndvështrim shkencor, për ne, këto janë të dhëna interesante dhe konfirmim se sa i ndotur është ajri në Shkup”, thotë ai.
Sipas tij, projekti i ri duhet të mbrojë pjesët e rrezikuara, dhe pjesa tjetër e strukturës është e fortë dhe nuk tregon shenja degradimi.
“Objektet janë të hapura dhe të lëna nën ndikimet atmosferike, si shiu, akulli, bora, uji ka hyrë brenda dhe ka qëndruar aty derisa të avullohet, etj. Kjo ka ndodhur me vite. Deri më tani, korrozioni nuk ka filluar në armaturë, por është mirë që do të ndërmerren aktivitete për të përfunduar këto objekte. Nëse vazhdon kështu për njëfarë kohe, e gjithë alternativa do të duhet të bëhet edhe më e shtrenjtë. Tani ka masa që janë relativisht të lira dhe lehtësisht të zbatueshme për të ndaluar atë proces”, thotë ai.
Dinamika e vazhdimit të ndërtimit do të varet nga fondet e disponueshme në buxhetin e shtetit.
Pritet që projektimi të përfundojë deri në vjeshtë, dhe një tender për zgjedhjen e një kontraktori do të shpallet deri në fund të vitit.
Sipas kontratave të nënshkruara për zbatimin e projekteve në vitin 2015, ndërtimi i FSHIIK-ut duhej të kushtonte 784 milionë denarë, por vetëm 40 përqind e punimeve në kontratë janë zbatuar dhe paguar, ose një shumë prej 110 milionë denarësh.
Ndërtimi i Fakultetit të Edukimit Fizik, Sportit dhe Shëndetit, nga ana tjetër, duhej të kushtonte 432 milionë denarë, ndërsa zbatimi i projektit është 16.2 përqind, dhe janë paguar 73 milionë denarë.
Objektet e FSHIIK-ut dhe Fakultetit të Edukimit Fizik, Sportit dhe Shëndetit janë në ndërtim e sipër që nga fundi i vitit 2015. Tenderin për ndërtimin e tyre, me vlerë gati 20 milionë euro, e fitoi “Beton” nga Shtipi. Ndërtimi i tij ishte aktiv deri në vitin 2019, kur kontraktori “Beton – Shtip” falimentoi. Që atëherë, aktivitetet ndërtimore në terren, për të cilat ishin shpenzuar rreth 3.3 milionë euro deri në atë pikë, janë ndërprerë.
Që nga vetë themelimi i fakultetit në vitin 2011, studentët e FSHIIK-ut kanë studiuar në disa objekte në kampusin teknologjik në UKM dhe nuk kanë ambientet e tyre.
