Shkup, 1 prill, Zhurnal.mk – Të dhënat që i ka publikuar Komisioni Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit (KSHPK) tregojnë se korrupsioni në Maqedoninë e Veriut është ende i lartë. Vetëm gjatë vitit të kaluar ky Komision ka shqyrtuar 612 raporte, prej të cilave 8 u dërguan në Prokurori. Pas tragjedisë në Koçani, kjo qeveri konstatoi se pasojat vijnë si rezultat i korrupsionit sistematik, por duket se duhet shumë kohë që të çlirohemi nga kjo dukuri e ngulitur thellë me rrënjë brenda shtetit, shkruan “Zhurnal.mk”.
Në vitin 2025 kishte 455 raporte për dyshime për korrupsion
Komisioni për parandalimin e korrupsionit gjatë vitit 2025 ishet ballafaqura me dy dorëheqje – e para nga kryetarja Tatjana Dimitrovska dhe më pas e anëtares Cveta Ristovska. Ky Komision shqyrtoi 612 raporte, shumica e të cilave lidhen me korrupsionin dhe konfliktin e interesit.
Sipas raportit vjetor mbi punën e KSHPK-së, në vitin 2025 u përpunuan 455 raporte për dyshime për korrupsion dhe sjellje korruptive të zyrtarëve, si dhe 85 raporte për konflikt interesi. Komisioni paraqiti shtatë raporte të tjera për korrupsion dhe 14 raporte për konflikt interesi. Shumica e raporteve lidhen me vetëqeverisjen lokale, degën ekzekutive, gjyqësorin, organet rregullatore, arsimin, planifikimin urban dhe kujdesin shëndetësor.
Komisioni ka zgjidhur 387 raste dhe janë marrë 359 vendime, pasi disa prej rasteve janë bashkuar.
Pas shqyrtimit të raporteve, KSHPK-ja 8 iniciativa iu paraqitën Prokurorisë Themelore Publike, për emërimin e paligjshëm të drejtorëve në detyrë, dyshimet për paligjshmëri në prokurimin publik dhe asgjësimin e paligjshëm të fondeve buxhetore. Përveç kësaj, 3 iniciativa iu paraqitën institucioneve të tjera për të përcaktuar përgjegjësinë e menaxherëve dhe zyrtarëve. 79 raporte u refuzuan për shkak të rasteve të paqarta ose tashmë të zgjidhura, si dhe raporteve që lidhen me pakënaqësinë me punën e gjyqtarëve, shkruan “Zhurnal.mk”.
116 ankesa ishin për konflikt interesi
Në vitin 2025, KSHPK-ja mori 116 kërkesa për opinione, nga të cilat Komisioni lëshoi 108 opinione. Në gjashtë raste, u përcaktua një konflikt i mundshëm interesi. KSHPK-ja ngriti tre iniciativa për të filluar procedurat kundër zyrtarëve që shkelën Ligjin për Parandalimin e Konfliktit të Interesit (LPCI).
Të dhënat nga raportet vjetore tregojnë një numër të reduktuar të rasteve krahasuar me vitin 2024. Në atë kohë, u hapën gjithsej 767 raste, nga të cilat 689 u ngritën bazuar në raporte dhe 78 me iniciativën e tyre. Nga këto, 496 kishin të bënin me raportime për korrupsion dhe 89 me konflikt interesi.
Zyrtarja në Komisionin shtetëror kundër korrupsionit Cveta Ristovska dha dorëheqjen në mënyrë të pakthyeshme në shkurt 2025, pasi hapi dy raste që lidheshin me mosdeklarimin e kompanive të fëmijëve të saj dhe një konflikt të mundshëm interesi.
Kjo ishte dorëheqja e dytë në përbërjen aktuale të Komisionit, pas dorëheqjes së Presidentes Tatjana Dimitrovska vitin e kaluar, kundër së cilës Zyra e Prokurorit më vonë ngriti akuza në rastin “Aditive”.
Shumicën e korrupsionit e bën shteti!
Nga të dhënat e publikuara për korrupsion ose lidhje me korrupsionin mësohet se shumica e lëndëve kanë të bëjënë me vetëqeverisjen lokale, ministritë, gjyqësorin, organet rregullatore, arsimin, planifikimin urban dhe kujdesin shëndetësor.
Komisioni Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit (KSHPK) në dhjetor të vitit të kaluar njoftoi se rreth pesëdhjetë kryetarë bashkie nuk kanë përmbushur detyrimin ligjor për të deklaruar pasurinë dhe interesat e tyre. Sipas listave zyrtare, 35 ish-kryetarë bashkie nuk kanë paraqitur deklaratë pas largimit nga detyra, dhe 19 kryetarë bashkie të sapozgjedhur nuk kanë përmbushur detyrimin pas fillimit të mandatit të tyre.
Midis shkelësve ishin emrat e ish-kryetares së bashkisë së Shkupit, Danela Arsovska, si dhe pasardhësit të saj, Orce Gjorgjievski. Disa prej tyre shfaqen në të dyja listat sepse fituan mandate të reja në zgjedhjet e fundit lokale.
Dobësitë ligjore lënë hapësirë për korrupsion, prandaj ato duhet të korrigjohen dhe të vendosen dënime të përshtatshme. Në luftën kundër korrupsionit duhet që të kufizohet fuqia diskrecionare e Ministrave të cilët me veprimet e tyre hedhin dyshime për korrupsion.
Rregullorja mbi mënyrën e kryerjes së përzgjedhjes për caktim dhe ngritje në detyrë të zyrtarëve në administratë dhe mënyra e zbatimit të sistemit të karrierës së punonjësve është identifikuar si rrezik për korrupsionin dhe konfliktit të interesit.
Gjithashtu deklarimi i pasurisë është çelësi i transparencës dhe parandalimit të korrupsionit. Prandaj, ky detyrim i lejon publikut të ketë informacion mbi pasuritë e zyrtarëve dhe parandalon abuzimin me pozicionin zyrtar, shkruan “Zhurnal.mk”.
